Przejdź do zawartości

Parafia greckokatolicka pw. Świętego Mikołaja w Baniach Mazurskich

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia greckokatolicka pw. Świętego Mikołaja w Baniach Mazurskich

Cerkiew parafialna. Źródło: www.cerkiew.nazwa.pl [22.10.2014]
Cerkiew parafialna.
Źródło: www.cerkiew.nazwa.pl [22.10.2014]
Siedziba Banie Mazurskie
Adres ul. Konopnickiej 21, 19-520 Banie Mazurskie
Data powołania 23 kwietnia 1957 r. (początki wspólnoty); 1991 r. (erygowanie)
Wyznanie katolickie
Kościół obrządku bizantyjsko-ukraińskiego
Eparchia olsztyńsko-gdańska
Protoprezbiterat węgorzewski
Cerkiew cerkiew pw. św. Mikołaja
Wspomnienie liturgiczne 6 grudnia


Parafia greckokatolicka pw. Świętego Mikołaja w Baniach Mazurskich – greckokatolicka parafia leżąca w protoprezbiteracie węgorzewskim, należącym do eparchii olsztyńsko-gdańskiej. Pierwsze regularne nabożeństwa greckokatolickie odprawiono 23 kwietnia 1957 r. i tę datę parafia uznaje za swój początek. Według katalogu eparchii parafię erygowano w 1991 r.[1][2] Mieści się przy ul. Konopnickiej 21 w Baniach Mazurskich.

Historia parafii

W 1947 r., w wyniku Akcji „Wisła”, w okolicach Bań Mazurskich osiedlono ludność ukraińską, w tym grekokatolików pozbawionych możliwości uczestniczenia w nabożeństwach we własnym obrządku. Korzystali oni z miejscowej świątyni rzymskokatolickiej.

We wrześniu 1948 r. proboszczem rzymskokatolickim został ks. Włodzimierz Boziuk, duchowny greckokatolicki. Podczas Wielkanocy 1954 r. pozwolił wiernym śpiewać ukraińskie pieśni religijne podczas liturgii łacińskiej. W tym samym roku przeniesiono go do innej parafii. W latach 1954–1957 jego następca, ks. Surowiec, odprawiał dodatkową liturgię łacińską w większe święta obchodzone przez ukraińskich wiernych.

23 kwietnia 1957 r. ks. Eugeniusz Uscki odprawił pierwsze nabożeństwo greckokatolickie w Baniach Mazurskich. Od tej pory nabożeństwa odbywały się regularnie. Parafia uznaje ten dzień za początek wspólnoty, choć formalnie erygowano ją w 1991 r.

Zasięg parafii

Parafia obejmuje miasto i gminę Gołdap, gminy Banie Mazurskie i Dubeninki, a także Piłaki Małe i Popioły z gminy Budry.

Obiekt parafialny

2 października 1972 r. rzymokatolicy uzyskali zgodę na remont drugiego kościoła, zniszczonego podczas wojny. Odbudowę wsparli także grekokatolicy. W Wigilię 1975 r. rzymokatolicy odprawili pierwszą liturgię w odbudowanej świątyni. Od tego czasu wcześniejszy, wspólnie użytkowany kościół służył wyłącznie grekokatolikom, a formalnie przekazano go parafii greckokatolickiej 28 listopada 1991 r.

Budynek wznieśli protestanci w XIX w. Pierwotnie była to kaplica przeznaczona dla baptystów. Remonty prowadził o. Bogdan M. Krupka, pełniący posługę w latach 1978–1982. Prace kontynuowali jego następcy, m.in. w latach 1993–1996 wyremontowano dach i umieszczono na nim niewielką kopułę. Wyposażenie świątyni jest typowe dla cerkwi.

Zgromadzenia zakonne na terenie parafii

Zgromadzenie Sióstr św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny – w parafii od 1957 r.

Duchowni parafii

Proboszczowie (wykaz historyczny):

  • o. Bogdan Michał Krupka OSBM (1978–1982)
  • o. Józef Jan Trusz OSBM (1982–1983)
  • o. Paweł Roman Malinowski OSBM (1983–1986)
  • o. Bazyli Igor Medwit OSBM (1986–1989)
  • o. Marek Mirosław Skórka OSBM (1989–1992)
  • o. Grzegorz Andrzej Stołycia OSBM (1992–1996)
  • o. Józefat Tadeusz Osypanko OSBM (1996–2000)

Zobacz też

Archidiecezja przemysko-warszawska Kościoła greckokatolickiego w Polsce
Grekokatolicy
Grekokatolicy w Baniach Mazurskich

Przypisy

Bibliografia

Narodowy Instytut Dziedzictwa, rejestr zabytków województwa warmińsko-mazurskiego, stan na 31.12.2024, s. 60: kościół baptystów w Baniach Mazurskich, druga połowa XIX w.
Eparchia Olsztyńsko-Gdańska — wykaz dekanatów i parafii [dostęp: 17.09.2026]
Eparchia Olsztyńsko-Gdańska, katalog parafii: Banie Mazurskie [dostęp 24.09.2026] Wojewoda Zbigniew, Zarys historii Kościoła greckokatolickiego w Polsce w latach 1944–1989, Kraków 1994, 125 s.