Parafia greckokatolicka pw. Świętego Mikołaja w Baniach Mazurskich
| Parafia greckokatolicka pw. Świętego Mikołaja w Baniach Mazurskich | |
Cerkiew parafialna.
Źródło: www.cerkiew.nazwa.pl [22.10.2014] | |
| Siedziba | Banie Mazurskie |
| Adres | ul. Konopnickiej 21, 19-520 Banie Mazurskie |
| Data powołania | 23 kwietnia 1957 r. (początki wspólnoty); 1991 r. (erygowanie) |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | obrządku bizantyjsko-ukraińskiego |
| Eparchia | olsztyńsko-gdańska |
| Protoprezbiterat | węgorzewski |
| Cerkiew | cerkiew pw. św. Mikołaja |
| Wspomnienie liturgiczne | 6 grudnia |
Parafia greckokatolicka pw. Świętego Mikołaja w Baniach Mazurskich – greckokatolicka parafia leżąca w protoprezbiteracie węgorzewskim, należącym do eparchii olsztyńsko-gdańskiej. Pierwsze regularne nabożeństwa greckokatolickie odprawiono 23 kwietnia 1957 r. i tę datę parafia uznaje za swój początek. Według katalogu eparchii parafię erygowano w 1991 r.[1][2] Mieści się przy ul. Konopnickiej 21 w Baniach Mazurskich.
Historia parafii
W 1947 r., w wyniku Akcji „Wisła”, w okolicach Bań Mazurskich osiedlono ludność ukraińską, w tym grekokatolików pozbawionych możliwości uczestniczenia w nabożeństwach we własnym obrządku. Korzystali oni z miejscowej świątyni rzymskokatolickiej.
We wrześniu 1948 r. proboszczem rzymskokatolickim został ks. Włodzimierz Boziuk, duchowny greckokatolicki. Podczas Wielkanocy 1954 r. pozwolił wiernym śpiewać ukraińskie pieśni religijne podczas liturgii łacińskiej. W tym samym roku przeniesiono go do innej parafii. W latach 1954–1957 jego następca, ks. Surowiec, odprawiał dodatkową liturgię łacińską w większe święta obchodzone przez ukraińskich wiernych.
23 kwietnia 1957 r. ks. Eugeniusz Uscki odprawił pierwsze nabożeństwo greckokatolickie w Baniach Mazurskich. Od tej pory nabożeństwa odbywały się regularnie. Parafia uznaje ten dzień za początek wspólnoty, choć formalnie erygowano ją w 1991 r.
Zasięg parafii
Parafia obejmuje miasto i gminę Gołdap, gminy Banie Mazurskie i Dubeninki, a także Piłaki Małe i Popioły z gminy Budry.
Obiekt parafialny
2 października 1972 r. rzymokatolicy uzyskali zgodę na remont drugiego kościoła, zniszczonego podczas wojny. Odbudowę wsparli także grekokatolicy. W Wigilię 1975 r. rzymokatolicy odprawili pierwszą liturgię w odbudowanej świątyni. Od tego czasu wcześniejszy, wspólnie użytkowany kościół służył wyłącznie grekokatolikom, a formalnie przekazano go parafii greckokatolickiej 28 listopada 1991 r.
Budynek wznieśli protestanci w XIX w. Pierwotnie była to kaplica przeznaczona dla baptystów. Remonty prowadził o. Bogdan M. Krupka, pełniący posługę w latach 1978–1982. Prace kontynuowali jego następcy, m.in. w latach 1993–1996 wyremontowano dach i umieszczono na nim niewielką kopułę. Wyposażenie świątyni jest typowe dla cerkwi.
Zgromadzenia zakonne na terenie parafii
Zgromadzenie Sióstr św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny – w parafii od 1957 r.
Duchowni parafii
Proboszczowie (wykaz historyczny):
- o. Bogdan Michał Krupka OSBM (1978–1982)
- o. Józef Jan Trusz OSBM (1982–1983)
- o. Paweł Roman Malinowski OSBM (1983–1986)
- o. Bazyli Igor Medwit OSBM (1986–1989)
- o. Marek Mirosław Skórka OSBM (1989–1992)
- o. Grzegorz Andrzej Stołycia OSBM (1992–1996)
- o. Józefat Tadeusz Osypanko OSBM (1996–2000)
Zobacz też
Archidiecezja przemysko-warszawska Kościoła greckokatolickiego w Polsce
Grekokatolicy
Grekokatolicy w Baniach Mazurskich
Przypisy
- ↑ Parafia św. Mikołaja w Baniach Mazurskich, Historia parafii [dostęp 24.09.2026].
- ↑ Eparchia Olsztyńsko-Gdańska, katalog parafii: Banie Mazurskie [dostęp 24.09.2026].
Bibliografia
Narodowy Instytut Dziedzictwa, rejestr zabytków województwa warmińsko-mazurskiego, stan na 31.12.2024, s. 60: kościół baptystów w Baniach Mazurskich, druga połowa XIX w.
Eparchia Olsztyńsko-Gdańska — wykaz dekanatów i parafii [dostęp: 17.09.2026]
Eparchia Olsztyńsko-Gdańska, katalog parafii: Banie Mazurskie [dostęp 24.09.2026]
Wojewoda Zbigniew, Zarys historii Kościoła greckokatolickiego w Polsce w latach 1944–1989, Kraków 1994, 125 s.