Piłaki Małe
| Piłaki Małe | |
Piłaki Małe. Mogiła 3 żołnierzy rosyjskich.
Fot. Adler7. Źródło: www.rowery.olsztyn.pl [24.09.2026] | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo | |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | węgorzewski |
| Gmina | Budry |
| Liczba ludności (2021) | 70[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
| Kod pocztowy | 11-606 |
| Tablice rejestracyjne | NWE |
Piłaki Małe (niem. Klein Pillacken, od 1923 r. Lindenwiese) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Budry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Położenie
Wieś położona jest w północnej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, na Pojezierzu Giżycko–Węgorzewskim, 17 km na wschód od Węgorzewa, nad strumykiem Mała Piłaka.
Dzieje miejscowości
Wieś została założona w 1553 roku jako czynszowa i obejmowała 45 łanów; sołtysem był niejaki Maciej syn Janela, który za 150 grzywien otrzymał 5 łanów. Gdy w 1561 roku zakończono akcję osiedleńczą, we wsi mieszkało 19 rodzin chłopskich i sołtys. Mieszkańcy odrabiali pańszczyznę w majątku państwowym w Popiołach. W XVII wieku wieś obejmowała nieco ponad 39 łanów, tyleż samo w połowie XIX wieku. W 1710 roku w wyniku epidemii dżumy zmarli niemal wszyscy mieszkańcy, ale wieś stosunkowo szybko ponownie się zaludniła. W 1858 roku była zamieszkana przez 304 osoby, natomiast w maju 1939 roku wieś liczyła 256 mieszkańców. Szkołę we wsi założono w 1741 roku; w połowie XIX wieku uczyło się w niej 43 dzieci, a w roku 1935 – 64 dzieci .
Dawniej w skład sołectwa Piłaki Małe wchodziły wsie: Koźlak i Rowy.
Religia
Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Budrach, a także parafii greckokatolickiej w Baniach Mazurskich.
Zabytki
- na dawnym cmentarzu ewangelickim znajdują się mogiły z okresu I wojny światowej; pochowano w nich 24 żołnierzy rosyjskich i żołnierza niemieckiego
Galeria zdjęć
-
Piłaki Małe. Prawosławny krzyż.
Fot. Adler7. Źródło: www.rowery.olsztyn.pl [24.09.2026] -
Piłaki Małe. Mogiła 10 żołnierzy rosyjskich.
Fot. Adler7. Źródło: www.rowery.olsztyn.pl [24.09.2026]
Bibliografia
Białuński Grzegorz, Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Wakar Andrzej, Wilamowski Bohdan, Węgorzewo. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1968.
Olsztyńska Strona Rowerowa [24.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Piłaki Małe” (ID BDL 042815519012-0755543; SIMC 0755543; wartość 70), dostęp 24 września 2026.