Przejdź do zawartości

Parafia pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dywitach

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dywitach

Kościół parafialny. Fot.: © Mieczysław Wieliczko
Kościół parafialny.
Fot.: © Mieczysław Wieliczko
Siedziba Dywity
Adres ul. Jana Pawła II 3, 11-001 Dywity
Data powołania 5 października 1366 r.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja warmińska
Dekanat Dobre Miasto
Kościół kościół pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza
Parafia w Dywitach


Parafia pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dywitach – rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Dobre Miasto należącym do archidiecezji warmińskiej. Parafia powstała 5 października 1366 r.[1] Tego samego dnia wystawiono przywilej lokacyjny wsi, w którym uposażono kościół.[2][3] Kościół parafialny znajduje się przy ul. Jana Pawła II w Dywitach.

Historia parafii

Pierwszy kościół pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dywitach wzniesiono w XIV w. W XVII w. parafia należała do archiprezbiteratu w Olsztynie. W 1729 r. do parafii Dywity należały wsie: Ząbie (Sombien), Dywity (Diwitten), Ługwałd (Hochwalde), Myki (Micken), Dągi (Dongen), Różnowo (Rosenau), Słupy (Stolpen), Zalbki (Salbken), i Rózgity (Rosgitten). Do połowy XIX w. parafia zachowała polski charakter. W 1877 r. wierni z Brąswałdu zostali przydzieleni do Dywit. W latach 70. i 80. XIX w. wśród wiernych parafii Dywity językiem niemieckim posługiwało się 100 osób, językiem polskim 700, a dwujęzycznych było 886 osób. Głoszenie polskich kazań zostało ograniczone dekretem bp. Andrzeja Thiela w 1886 r. W pierwszej połowie XIX w. (1827, 1839, 1841, 1847) kapłani w Dywitach głosili kazania tylko w języku polskim. Po dekrecie kazania w języku niemieckim głoszono w każdą pierwszą niedzielę miesiąca i w co drugie święto. W 1881 r. do parafii Dywity, liczącej wówczas 1149 wiernych, należały wsie: Myki, Słupy (Stolpen) i Zalbki. W latach 1894–1897 wybudowano nowy kościół.[4]
W 1916 r. parafia obejmowała Dywity, Ługwałd, Rózgity, Różnowo, Dągi, Zalbki oraz majątki Słupy i Różnówko. Liczba wiernych wynosiła wówczas 2143.[5] W czerwcu 1942 r. władze niemieckie skonfiskowały z kościoła dzwony. Po II wojnie światowej kościół parafialny wyremontowano.
W parafii odbyły się peregrynacje kopii obrazu Najświętszej Maryi Panny w 1960 i 1987 r. oraz obrazu Jezusa Miłosiernego 4–5 października 2008 r. W parafii zorganizowano misje ewangelizacyjne – w latach: 1951, 1961, 1975, 1986, 1997, 2010. [6]

Duchowni parafii

Historyczni duchowni parafii:

  • ks. Stanisław Drobinka (Dobrzynka) z diecezji płockiej — proboszcz od 9 stycznia 1547 r., wzmiankowany również w 1565 i 1574 r.[7]
  • ks. Baltazar Chorzelewicz z Chorzeli — mianowany proboszczem 9 lipca 1580 r.; wymieniony również w aktach wizytacyjnych z lat 1581–1582 i 1597–1598, według Jana Obłąka.[8]
  • ks. Józef Rapierski — proboszcz w drugiej połowie XIX w.; według historii parafialnej inicjator budowy nowego kościoła w latach 1894–1897.[9]
  • ks. Franciszek Schnarbach — proboszcz w okresie po plebiscycie z 1920 r.[5]
  • ks. Paweł Dziendzielewski — 1938–1954.[5]
  • ks. Paweł Majcher — 1954–1977.
  • ks. Benon Schirmer — 1990–2006.

Grupy parafialne

Po 1945 r. w parafii powstały wspólnoty:[6]

  • liturgiczna służba ołtarza
  • Odnowa w Duchu Świętym
  • Żywy Różaniec

Według powojennej historii parafii wspólnota Odnowy w Duchu Świętym działa od 2007 r. Niedatowana karta Róż Różańcowych wymienia pięć róż, w tym jedną męską, oraz różę rodziców za dzieci, a w dalszej części sześciu patronów poszczególnych róż.[10]

Zobacz też

Archidiecezja warmińska
Dywity: Parafia pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza
Parafia w Dywitach

Przypisy

  1. ↑ Archidiecezja Warmińska, Dywity — Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza [dostęp 06.10.2026].
  2. ↑ Powstanie parafii, strona parafii w Dywitach [dostęp 06.10.2026].
  3. ↑ Maria Biolik, Nazwa Wadąg. Ze studiów nad hydronimią Warmii, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1991, nr 3, s. 177, przypis 2 (CDW II, nr 403, s. 415).
  4. ↑ Powstanie parafii; Dzieje parafii Dywity do 1893 r.; Budowa kościoła w latach 1894–1897, części historii na stronie parafii [dostęp 06.10.2026].
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Losy parafii od 1893 r. do zakończenia II wojny światowej, strona parafii [dostęp 06.10.2026].
  6. ↑ 6,0 6,1 Organizacja i życie w parafii po 1945 r., strona parafii [dostęp 06.10.2026].
  7. ↑ Jan Obłąk, Zagadnienie duszpasterstwa ludności polskiej na Warmii w drugiej połowie wieku XVI. Szczególne zasługi Stanisława Hozjusza na tym polu, „Studia Warmińskie” VII, 1970, s. 17, 25–26, przypisy 25 i 66.
  8. ↑ Jan Obłąk, Zagadnienie duszpasterstwa ludności polskiej na Warmii w drugiej połowie wieku XVI, „Studia Warmińskie” VII, 1970, s. 17, przypis 26; s. 26.
  9. ↑ Dzieje parafii Dywity do 1893 r.; Budowa kościoła w latach 1894–1897, strona parafii [dostęp 06.10.2026].
  10. ↑ Róże różańcowe, część 4; część 5, strona parafii [dostęp 06.10.2026].

Bibliografia

Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dywity [dostęp 26.08.2026] Jachnowicz Romualda, Dywity. Z dziejów kościoła i parafii pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza, Olsztyn 1999.
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, t. 1, Olsztyn 1999, 302 s.