Przejdź do zawartości

Zalbki

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Zalbki

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Dywity
Liczba ludności (2021) 156[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Zalbki
Zalbki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zalbki
Zalbki
Ziemia

53°48′53″N 20°32′24″E/53,814722 20,540000



Zalbki (niem. Salbken) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku była zamieszkana przez 129 osób [2].

Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, miejscowość liczyła 156 osób.[1]

Położenie

Miejscowość jest położona na Pojezierzu Olsztyńskim, nad rzeką Wadąg, w odległości 5 km na północny wschód od Olsztyna.

Dzieje miejscowości

Pierwsza wzmianka dotycząca wsi pochodzi z 1386 roku. Miejscowość występowała wówczas pod nazwą Glandemansdorf. Niemiecka nazwa Salbken pojawiła się po raz pierwszy w XVII wieku. Od XIX stulecia występuje także polska odmiana – Zalpki, Zalbki. Nazwa pruska jest powiązana z litewską salape – zlewisko. W roku 1518 Zalbki odwiedził jako administrator komornictwa olsztyńskiego Mikołaj Kopernik. Zalbki, wówczas wieś czynszowa, była jednym z punktów dużej wizytacji obejmującej wszystkie 31 ówczesnych wsi czynszowych. Doszło wówczas do ponownej lokacji wsi, spowodowanej wydarzeniami związanymi z wojnami w XIV i XV wieku. Zalbki uległy spustoszeniu i częściowemu wyludnieniu. Kopernik i jego następcy podjęli więc próbę ponownego zasiedlenia opuszczonych obszarów. W XVI wieku zwiększył się również napływ ludności polskiej na teren całego komornictwa olsztyńskiego. W XVIII wieku przyszedł kolejny cios - znacznych spustoszeń dokonała szalejąca w całych Prusach epidemia dżumy (1709–1711). W 1905 roku wieś była zamieszkana przez 105 osób. W 1993 roku miejscowość liczyła 110 mieszkańców.

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Kieźlinach.

Zabytki

  • kapliczka neogotycka zlokalizowana w centrum wsi, prawdopodobnie z końca XIX wieku

Bibliografia

Lewicka Daniela, Tomkiewicz Ryszard, Gmina Dywity: teraźniejszość i przeszłość, Olsztyn 1994.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [17.09.2026]
GOV – Genealogisches Orts-Verzeichnis [17.09.2026]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Zalbki” (ID BDL 042815614042-0473135; SIMC 0473135; wartość 156), dostęp 17 września 2026.
  2. łącznie Zalbki i Szypry