Słupy

Słupy
Kościół pw.NMP Nieustającej Pomocy w Słupach. Fot. Adam Jaszczuk. Źródło: File:Parafia Slupy 01.jpg – Wikimedia Commons [17.09.2026]
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	olsztyński
Gmina	Dywity
Liczba ludności (2021)	857
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Słupy
Położenie na mapie Polski Słupy
53°50′28″N 20°31′59″E

Przedszkole w Słupach.
Fot. Mieczysław Kalski

Słupy (niem. Stolpen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku była zamieszkana przez 867 osób.

Położenie

Miejscowość jest położona na Pojezierzu Olsztyńskim na północ od wsi Wadąg, na zachodnim brzegu jeziora Wadąg, w odległości ok. 3 km na północny wschód od Olsztyna.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w miejscu staropruskiej osady. Nazwa miejscowości na przestrzeni wieków ulegała przekształceniom: Stolpe (1364, 1374), Stolp (1564), Sztolpy (1879), Stolpy (1941). Obecna nazwa obowiązuje urzędowo od 1951 roku. Wieś uzyskała prawo chełmińskie w roku 1360. 14 lat później Prus o imieniu Prejture otrzymał nadanie ziemskie obejmujące 13 włók ziemi. Od XV do XVII wieku włącznie miejscowość była wsią szlachecką. W latach 1545-1552 posiadali tu swoje majątki: Antoni Niedanowski, Jan Gąsiorowski, Walenty Hanowski. W XVIII wieku wieś podupadła na znaczeniu, przekształcając się w majątek szlachecki z folwarkiem. W 1785 roku Słupy składały się zaledwie z 5 domów. Obecnie miejscowość całkowicie utraciła swój dawny rolniczy charakter. W 1993 roku Słupy były zamieszkane przez 582 mieszkańców.

Szkolnictwo

W miejscowości funkcjonuje przedszkole i szkoła podstawowa.

Gospodarka

W miejscowości działa m.in. wytwórnia tlenu Eurogaz-Bombi oraz Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Zaptor.

Kultura

Od 2001 roku w miejscowości działa Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Słupy i Okolic.

Religia

We wsi znajduje się siedziba parafii rzymskokatolickiej.

Zabytki

• założenie pałacowo-parkowe zlokalizowane nad jeziorem Wadąg; przed 1945 rokiem majątek należał do Adolfa Schulza i Oskara Thimma; pałac pochodzi z początków XX wieku w stylu nawiązującym do modernizmu; obecnie budynek wykorzystywany jest na potrzeby miejscowej szkoły

Turystyka

• szlak rowerowy o długości 38 km – przebieg trasy: Klebark Wielki – Silice – Skajboty – Mokiny – Barczewo – Biedowo – Barczewko – Słupy – wieś Wadąg
• szlak kajakowy o długości 14 km - przebieg trasy: Słupy - jezioro Wadąg - rzeka Wadąg - Elektrownia Łyna

Bibliografia

Lewicka Daniela, Tomkiewicz Ryszard, Gmina Dywity: teraźniejszość i przeszłość, Olsztyn 1994.
Bank Danych Lokalnych GUS [17.09.2026]
Słupy (województwo warmińsko-mazurskie) – Wikipedia [17.09.2026]