Węgoryty

	Węgoryty
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	bartoszycki
Gmina	Bartoszyce
Liczba ludności (2021)	64
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Węgoryty
	Położenie na mapie Polski ; Węgoryty
	54°10′38″N 20°53′57″E/54,177222 20,899167

Węgoryty (niem. Wangritten) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W skład sołectwa wchodzą wsie Węgoryty i Kosy.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 12 km na południowy wschód od Bartoszyc, między drogą krajową nr 57 a drogą wojewódzką nr 592.

Dzieje miejscowości

Brak jest informacji na temat okoliczności i daty powstania wsi. Na jej długą historię wskazuje pruska geneza nazwy: wangus – las dębowy.

W XIX wieku był to folwark, który wraz z folwarkiem w Witoszynie wchodził w skład majątku ziemskiego w Galinach. Oba te folwarki zajmowały łącznie obszar 583 ha (w 1889 roku). Przed 1945 rokiem Węgoryty należały do parafii ewangelickiej w Galinach.

Szkołę we wsi założono w połowie XVIII wieku. W 1935 roku uczęszczało do niej 101 uczniów, a zatrudnionych było dwóch nauczycieli. Działała ona również przez pewien czas po II wojnie światowej; w latach 60. duże zasługi dla jej rozwoju położył nauczyciel Zenon Szporka.

Po 1945 roku wieś stała się siedzibą sołectwa. Przy Węgorytach funkcjonowały państwowe gospodarstwa rolne: PGR Glitajny, PGR Kosy i PGR Lusiny. W 1983 roku we wsi było 21 budynków mieszkalnych (30 mieszkań) i 20 indywidualnych gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni 276 ha. Obecnie w Węgorytach działa świetlica.

Liczba mieszkańców w następujących latach wynosiła:

1857 – 252 osoby
1933 – 176 osób
1939 – 186 osób
1983 – 93 osoby

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Węgoryty” (ID BDL 042815601032-0471254; SIMC 0471254; wartość 64), dostęp 21 sierpnia 2026.

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy Bartoszyce, Studium — kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy Bartoszyce [21.08.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [21.08.2026]
Kreis Bartenstein (Ostpr.) – Wikipedia (niem.) [21.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Węgoryty” (ID BDL 042815601032-0471254; SIMC 0471254; wartość 64), dostęp 21 sierpnia 2026.

[1]