Samin
| Samin | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | ostródzki |
| Gmina | Dąbrówno |
| Liczba ludności (2021) | 476 (łącznie z: część Lasek, wieś Samin)[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 14-120 |
| Tablice rejestracyjne | NOS |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Samin | |
Położenie na mapie Polski  Samin | |
| |
Samin (niem. Seemen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Miejscowość położona jest na Mazurach Zachodnich (Pojezierza Iławsko–Ostródzkie) nad jeziorem Piekiełko, w odległości 1,2 km od jeziora Dąbrowa (Dąbrówko). Samin jest oddalony o 6 km na północny wschód od Dąbrówna. Miejscowość znajduje się w odległości ok. 8 km od Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich i niecałych 3 km od pola bitwy grunwaldzkiej. W oddalonym o około 6 km Stębarku mieści się Muzeum Bitwy Grunwaldzkiej .
Dzieje miejscowości
W źródłach historycznych Samin pojawia się w roku 1416. Liczył wówczas 62 łany. Początki miejscowości sięgają z pewnością XV wieku. Miejscowość została najprawdopodobniej założona w roku 1414. W latach 1515–1519 właścicielem Samina i Stębarka był szlachcic Samiński. Nazwa miejscowości nawiązuje zatem do nazwiska właściciela. W XVII i XVIII wieku Samin należał do wielkich dóbr rodu Finck von Finckenstein, z siedzibą w pobliskim Dąbrównie. W roku 1890 został wzniesiony dwór, otoczony obszernym parkiem krajobrazowym. Na początku XX wieku w dobrach funkcjonowała gorzelnia, mleczarnia i młyn, a obszar dóbr obejmował ponad 500 ha. W roku 1939 Samin był zamieszkany przez 628 osób.
Obecnie miejscowość jest siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi również miejscowość Saminek.
Gospodarka
We wsi znajduje się siedziba leśnictwa należącego do Nadleśnictwa Olsztynek.
Turystyka
Przez miejscowość przebiegają szlaki turystyczne:
- niebieski szlak pieszy: Samborowo – Naprom – Pietrzwałd – Dylewo – Dylewko – Marcinkowo – Samin – pole Bitwy Grunwaldzkiej – Ulnowo – Lubianek – Sitno – Waplewo – o łącznej długości 66,5 km
- żółty szlak rowerowy: Pole Bitwy Grunwaldzkiej – Samin – Tułodziad – Giętlewo – Janowo – Wysoka Wieś - o łącznej długości 17,7 km
- szlak rowerowy o długości 67 km – przebieg trasy: Waplewo – Jadamowo – Sitno – Łubianek – Łubian – Ulnowo – Grunwald – Samin – jezioro Dąbrówno – Dylewo – Dylewska Góra – Pietrzwałd – Samborowo
Zabytki
- dwór wzniesiony 1890 roku, rozbudowywany w późniejszych latach; na terenie parku dworskiego znajduje się cmentarz rodowy dawnych właścicieli; zachowane pozostałości zabudowań inwentarskich i gospodarczych z lat 40. XIX wieku
- park dworski (wpisany wojewódzkiego rejestru zabytków)
- kapliczka przydrożna wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków
- fundamenty pomnika ku czci poległych w czasie I wojny światowej
Bibliografia
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.09.2026]
Kreis Osterode in Ostpreußen – Wikipedia (niem.) [10.09.2026]
Olsztyńska Strona Rowerowa [10.09.2026]
Wojewódzka ewidencja zabytków [10.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Samin” (ID BDL 042815415022-0472555; SIMC 0472555) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Lasek | Samin), dostęp 10 września 2026.