Dylewo
| Dylewo | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | ostródzki |
| Gmina | Grunwald |
| Liczba ludności (2021) | 422[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 14-107 |
| Tablice rejestracyjne | NOS |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Dylewo | |
Położenie na mapie Polski  Dylewo | |
| |
Dylewo (niem.Gut Döhlau, od 1939 r. Döhlau) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Grunwald. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Miejscowość położona jest na Mazurach Zachodnich (Pojezierze Iławsko-Ostródzkie) w odległości 20 km od Ostródy.
Dzieje miejscowości
Dobra nadano braciom Eberhardowi i Nickelowi z Diehl w 1349 roku . Od ich nazwiska przyjęto nazwę majątku, która na przestrzeni wieków ulegała przemianom: Diehl, Döll, Delan, Döhlau. W 1540 roku dobra znajdowały się w posiadaniu Hansa Birckhana i Niklasa Kokolla. W latach 1662–1670 większość majątku znalazła się w rękach Albrechta von Fincka. W 1860 roku majątek nabyli Ludwig i Doris Rose, którzy sprowadzili do Dylewa znanego i cenionego projektanta ogrodów Johanna Larassa. Pozostałości romantycznego parku jego autorstwa zachowały się do dzisiejszych czasów.
W 1820 roku Dylewo zamieszkiwało 330 osób. W 1880 liczba mieszkańców wzrosła do 465. W 1939 roku nazwa miejscowości została zmieniona na Gut Döhlau. Przed wybuchem II wojny światowej miejscowość liczyła 693 osoby.
Po 1945 roku na terenie miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne.
Turystyka
- rezerwat leśny o powierzchni 9,46 ha - ustanowiony dla ochrony 100-letniej buczyny pomorskiej, porastającej wschodnie stoki Wzgórz Dylewskich
- rezerwat florystyczny o powierzchni 13,64 ha - obejmuje położone na obszarze Góry Dylewskiej śródleśne jezioro, z przylegającymi torfowiskami i fragmentami buczyny pomorskiej w wieku 120 lat
- niebieski szlak pieszy o długości 60,80 km - przebieg trasy: Waplewo - Sitno - Ulnowo - Grunwald - Samin - Marcinkowo - Dylewo - Jezioro Francuskie - Pietrzwałd - Naprom - Samborowo
- szlak rowerowy o długości 67 km - przebieg trasy: Waplewo - Jadamowo - Sitno - Łubianek - Łubian - Ulnowo - Grunwald - Samin - Jezioro Dąbrówno - Dylewo-Góra Dylewska - Pietrzwałd - Samborowo
Zabytki
- kościół zbudowany w 1842 z wykorzystaniem elementów gotyckich z poprzedniej budowli; ołtarz główny późnorenesansowy, organy z 1850 r.
- park pałacowy oraz pozostałości pałacowych murów, wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków
- dawny cmentarz ewangelicki
Bibliografia
Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, Warmia. Mazury, Białystok 1998.
Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
Sowiński Tomasz, Tajemnice Warmii i Mazur, Olsztyn 2008.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.09.2026]
Olsztyńska Strona Rowerowa [10.09.2026]
Wojewódzka ewidencja zabytków [10.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Dylewo” (ID BDL 042815415032-0474703; SIMC 0474703; wartość 422), dostęp 10 września 2026.