Samławki

	Samławki
	; Samławki - Kaplica pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Autor: Tadeusz Plebanski.
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	olsztyński
Gmina	Kolno
Liczba ludności (2021)	125
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Samławki
	Położenie na mapie Polski ; Samławki
	54°00′N 21°06′E/54,000000 21,100000

Samławki (niem. Samlack) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Kolno.

Położenie

Miejscowość położona jest w środkowej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 6,5 km na wschód od Kolna, przy drodze wojewódzkiej nr 596.

Dzieje miejscowości

Początki osadnictwa w okolicach wsi sięgaja wczesnej epoki żelaza. Z tego czasu pochodzi znajdujące się nieopodal cmentarzysko zachodnich Bałtów^[2].
Wieś była lokowana na prawie chełmińskim w drugiej połowie XIV w. przez biskupa warmińskiego Henryka Sorboma. W 1597 roku biskup Andrzej Batory nadał Leonardowi Marcinkowskiemu z Reszla grunt, na którym miał on wybudować karczmę^[3]. W 1848 roku Samławki należały do parafii w Leginach.
Od 1954 roku do Rolniczego Zakładu Doświadczalnego (RZD) w Łężanach należało 148 ha gospodarstwo znajdujące się w Samławkach^[4].
Po II wojnie światowej Samławki były częścią powiatu reszelskiego z siedzibą w Biskupcu, w województwie olsztyńskim^[5], a po 1958 roku^[6] częścią powiatu biskupieckiego^[7]. W 1972 roku, po wprowadzeniu w życie nowej reformy administrayjnej^[8], sołectwo Samławki weszło w skład gminy Kolno^[9].
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego^[10]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa^[11] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1820 - 172 osoby
1885 - 340 osób
1905 - 285 osób
1910 - 298 osób
1933 - 322 osoby
1939 - 339 osób

Zabytki

kaplica pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kapliczka warmińska znajdująca się na wschód od wsi, przy drodze w kierunku Legin
cmentarzysko kurhanowe znajdujące się na południe od wsi

Religia

Wieś należy do parafii w Leginach.

Turystyka

szlak rowerowy o długości 65 km – przebieg trasy: Biskupiec – Stanclewo – Stary Gieląd – Zyndaki – Burszewo – Widryny – Leginy – Samławki – Kabiny – Kolno – Górowo – Kruzy – Łabuchy – Biskupiec
nieopodal miejscowości znajduje się Rezerwat Bukowy

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Samławki” (ID BDL 042815614082-0478500; SIMC 0478500; wartość 125), dostęp 19 września 2026.
↑ Archeolodzy z UW zbadali kurhan sprzed 2,5 tys. lat,
↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X, Warszawa 1889.
↑ Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
↑ Dz.U. 1946, nr 28, poz.177, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
↑ Dz.U. 1958, nr 76, poz. 393, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1958 r. w sprawie zmiany nazw niektórych powiatów w województwach olsztyńskim, poznańskim i zielonogórskim, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
↑ W 1958 roku powiat reszelski przemianowano na powiat biskupiecki.
↑ Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
↑ Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.
↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
↑ Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]

Bibliografia

Dz.U. 1946, nr 28, poz.177, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
Dz.U. 1958, nr 76, poz. 393, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1958 r. w sprawie zmiany nazw niektórych powiatów w województwach olsztyńskim, poznańskim i zielonogórskim, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X, Warszawa 1889. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego [19.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [19.09.2026]
BIP Urzędu Gminy Kolno [19.09.2026]
wiki-de.genealogy.net – GenWiki [19.09.2026]
Mapy Google Maps [10.02.2015]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Samławki” (ID BDL 042815614082-0478500; SIMC 0478500; wartość 125), dostęp 19 września 2026.

[2] Archeolodzy z UW zbadali kurhan sprzed 2,5 tys. lat,

[3] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X, Warszawa 1889.

[4] Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.

[5] Dz.U. 1946, nr 28, poz.177, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]

[6] Dz.U. 1958, nr 76, poz. 393, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1958 r. w sprawie zmiany nazw niektórych powiatów w województwach olsztyńskim, poznańskim i zielonogórskim, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]

[7] W 1958 roku powiat reszelski przemianowano na powiat biskupiecki.

[8] Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]

[9] Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.

[10] Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]

[11] Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [19.09.2026]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]