Parafia pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika we Franknowie
| Parafia pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika we Franknowie | |
Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika we Franknowie, fot. Mieczysław Kalski
| |
| Siedziba | Franknowo |
| Adres | Franknowo 12, 11-320 Jeziorany |
| Data powołania | XIV w. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Lidzbark Warmiński |
| Kościół | Kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika we Franknowie |
Parafia pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika we Franknowie — rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Lidzbark Warmiński należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się w Franknowie.


Historia parafii
Franknowo zostało założone 3 grudnia 1346 przez wójta biskupiego Brunona z Lutr. Kościół powstał wkrótce po założeniu wsi. Przed 1426 rokiem proboszczem był Mikołaj Hamersdorf, a po nim Dominicus Sartoris. Wieś wraz ze świątynią została zniszczona w okresie wojny trzynastoletniej, a kościoła przez dłuższy czas nie odbudowano. W wykazie parafii za lata 1487—1528 brak wzmianki o kościele we Franknowie. Zrujnowaną wieś odbudowano z polecenia kardynała Stanisława Hozjusza, dokonując ponownej jej lokacji w dniu 20 marca 1566 roku. Rozpoczęto też budowę nowego kościoła, który konsekrował biskup Marcin Kromer 27 września 1581 roku na cześć św. Stanisława i św. Katarzyny.
Po 1581 roku świątynia znów uległa zniszczeniu i odbudowano ją i wyposażono ponownie w latach 1746—1751 z fundacji biskupa Adama Stanisława Grabowskiego, który ją konsekrował 5 września 1751 roku. Według opisu gminy i wniosku parafii po zawaleniu sklepienia w 1843 r. obniżono mury i założono drewniany strop. Karta ewidencyjna zabytku z 1980 r. datuje wykonanie drewnianego sufitu na 1845 r., a w osobnym polu podaje odbudowę sklepienia, dachów i zachodniego szczytu po pożarze w 1844 r. Wystrój i wyposażenie wnętrza są głównie późnobarokowe, z elementami rokokowymi. W ołtarzu głównym umieszczono na cokołach herb fundatora, a także obraz patrona kościoła św. Stanisława wraz z Bolesławem Śmiałym i jego rycerzami, namalowany przez Józefa Korzeniewskiego. Serce biskupa Grabowskiego spoczęło w urnie przy głównym ołtarzu. W połowie XIX wieku do parafii we Franknowie należały wsie: Kramarzewo, Polkajmy, Wólka Szlachecka i Wielewo. Parafia ma wspólną opiekę duszpasterską z parafią pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Prositach.
Zobacz też
Archidiecezja Warmińska
Kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika we Franknowie
Bibliografia
Archidiecezja Warmińska, osobna karta parafii w Prositach [dostęp 05.10.2026]
Gmina Jeziorany, Zabytki — opis Franknowa, s. PDF 6 [dostęp 05.10.2026]
Parafia we Franknowie, wniosek o dotację złożony 16 lipca 2025 r., s. PDF 1–2 i 14 [dostęp 05.10.2026]
G. Makowska, M. Przytocka, karta ewidencyjna kościoła we Franknowie nr 3092, 15 sierpnia 1980 r., NID, s. 1–4 [dostęp 05.10.2026]
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętego Stanisława Biskupa Męczennika we Franknowie [dostęp 26.08.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (do 1945 roku), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2003
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945-1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006
Plan Odnowy Miejscowości Franknowo, Urząd Miejski w Jezioranach [1.11.2014]