Przejdź do zawartości

Parafia pw. św. Mikołaja w Grzędzie

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia pw. św. Mikołaja w Grzędzie

Kościół pw. św. Mikołaja w Grzędzie, fot. Mieczysław Kalski
Kościół pw. św. Mikołaja w Grzędzie, fot. Mieczysław Kalski
Siedziba Grzęda
Adres Grzęda, 11-230 Bisztynek
Data powołania XIV w.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja warmińska
Dekanat Reszel
Kościół Kościół pw. św. Mikołaja w Grzędzie

Parafia pw. św. Mikołaja w Grzędzie – rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Reszel należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się w Grzędzie.

Kapliczka w Grzędzie, fot. Mieczysław Kalski



Historia parafii

Wieś Grzęda została założona 10 czerwca 1339 roku przez prepozyta kapituły warmińskiej Jana i wójta Henryka von Lutra. Wkrótce potem wybudowano we wsi kościół. Pierwotnie była to budowla gotycka, wybudowana w drugiej połowie XIV w. Pierwszy kościół uległ zniszczeniu w czasie wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519–1521. Po odbudowaniu kościół został konsekrowany w 1581 roku przez biskupa Marcina Kromera ku czci świętego Mikołaja. Pierwsza wzmianka o szkole parafialnej w Grzędzie pochodzi z drugiej połowy XVI wieku.

W roku 1705 w Grzędzie odbył się proces przeciwko posądzonej o czary Annie Lenc. Proces prowadził kanonik kapituły warmińskiej Jan Jerzy Kunigk.

W 1754 roku kościół częściowo spłonął. Odbudowano go w latach 1755–1757 w stylu barokowym z wykorzystaniem zachowanych fragmentów gotyckich. Wyposażenie wnętrza kościoła w Grzędzie jest rokokowe z lat 1760–1770. Ołtarz główny i ambona należą do ostatnich prac z warsztatu Krzysztofa Pervangera z Tolkmicka. Obraz św. Mikołaja w ołtarzu głównym jest dziełem Józefa Korzeniewskiego z 1764 roku. 16 października 1779 roku kościół konsekrował biskup Ignacy Krasicki, co zostało upamiętnione kamienną tablicą umieszczoną w ścianie wewnątrz świątyni.

Parafia ma wspólną opiekę duszpasterską z parafią pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Paluzach.

Zobacz też

Archidiecezja Warmińska

Bibliografia

Leksykon Kultury Warmii i Mazur, Kościół pw. św. Mikołaja w Grzędzie [dostęp 05.10.2026]
Program opieki nad zabytkami Gminy Bisztynek na lata 2016–2019, uchwała XV/91/16, s. 31 [dostęp 05.10.2026]
Georg Hermanowski, Ostpreussen-Wegweiser durch ein unvergessenes Land, wyd. 2, 1989, s. 136, 276–277 [dostęp 05.10.2026]
Urząd Miejski w Bisztynku, Szlaki rowerowe — opis Grzędy [dostęp 24.09.2026]
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętego Mikołaja Biskupa w Grzędzie [dostęp 26.08.2026] Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (do 1945 roku), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2003
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945–1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006
bisztynek24.pl, Grzęda. Wieś ze śladami Ignacego Krasickiego. [22.10.2014]
pl.wikipedia.org, Grzęda [22.10.2014]