Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Paluzach
| Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Paluzach | |
Paluzy Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Paluzach, autor: S.Czachorowski, źródło: Wikipedia
| |
| Siedziba | Paluzy |
| Adres | Grzęda, 11-230 Bisztynek |
| Data powołania | 20 czerwca 1409 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Reszel |
| Kościół | Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Paluzach |
Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Paluzach — rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Reszel należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się w Paluzach.


Historia parafii
Akt lokacyjny wsi 10 marca 1345 wystawili prepozyt Jan z kapituły warmińskiej i warmiński wójt krajowy Henryk von Luter. Zasadźca miał do obsadzenia 66 włók czynszowych na prawie chełmińskim, a na całość wsi składało się jeszcze 8 włók sołeckich i 6 włók na uposażenie parafii.
Kościół w Paluzach pw. Najświętszej Marii Panny istniał już w 1355 roku. Konsekrował go 20 czerwca 1409 r. biskup warmiński Henryk Vogelsang ku czci św. Krzyża, Matki Boskiej, św. Katarzyny i Wszystkich Świętych. Jest to budowla gotycka, orientowana, murowana z cegły na podmurowaniu z kamieni polnych, salowa na rzucie prostokąta, z zakrystią od północy zamienioną na kaplicę chrzcielną, kruchtą od południa oraz kwadratową wieżą od zachodu. W 1890 korpus przedłużono ku wschodowi o jedną oś okienną oraz dobudowano prezbiterium z zakrystiami. W nawie i kruchtach stropy drewniane, przy czym strop w kruchcie ozdobiony jest polichromią zapewne z 1698 roku. Po rozbudowie kościoła w 1890 roku kościół ponownie konsekrował biskup Andrzej Thiel ku czci Matki Boskiej i św. Walentego w roku 1896.
Katalog archidiecezji podaje 20 czerwca 1409 r. jako datę powstania parafii, ale w opisie historycznym jest to data konsekracji kościoła, który istniał już w 1355 r. Według katalogu kancelaria parafialna mieści się w Grzędzie, 11-230 Bisztynek.
Zobacz też
Archidiecezja Warmińska
Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Paluzach
Sługa Boży Ksiądz Johannes Marquardt. Zastrzelony i pochowany w Paluzach.
Bibliografia
Archidiecezja Warmińska – Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Paluzach [dostęp 26.08.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (do 1945 roku), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2003
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945-1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006
bisztynek24.pl, Paluzy. Wieś na granicy Warmii [22.10.2014]
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Paluzach, pl.wikipedia.org [22.10.2014]