Lekity
| Lekity | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | olsztyński |
| Gmina | Jeziorany |
| Liczba ludności (2021) | 77[1] |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Lekity | |
Położenie na mapie Polski  Lekity | |
| |
Lekity (niem. Lekitten) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś w 2010 roku była zamieszkana przez 100 osób.
Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, miejscowość liczyła 77 osób.[1]
Położenie
Miejscowość położona jest na Pojezierzu Olsztyńskim w pobliżu jezior: Spągi, Prab, Wójtowieckie, w odległości około 3 km od Jezioran.
Dzieje miejscowości
Dokument lokacyjny wsi został wydany w roku 1358. Jego odbiorcami było 6 Prusów, którzy otrzymali 4 włóki na prawie chełmińskim. Wieś została częściowo zniszczona w latach 1519–1521, w okresie wojny polsko–krzyżackiej. W 1656 roku obszar wsi obejmował 22 włóki. W latach 1709–1711 Lekity nawiedziła epidemia dżumy.
W pobliżu wsi znajduje się Święta Góra, położona nad nieistniejącym Jeziorem Krokowskim (jezioro zostało osuszone w XIX wieku). Badania archeologiczne potwierdziły, że od wczesnego średniowiecza (a nawet i wcześniej) obszar ten był stosunkowo gęsto zaludniony. Sama Święta Góra jest pozostałością po staropruskich mieszkańcach, podejrzewa się, że niegdyś była miejscem kultu Prusów.
Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:
- 1820 r. – 151 osób
- 1885 r. – 191 osób
- 1900 r. – 183 osoby
- 1905 r. – 190 osób
- 1933 r. – 202 osoby
- 1939 r. – 199 osób
Turystyka
- zielony szlak rowerowy o długości 29,6 km – przebieg trasy: Jeziorany – Lekity – Derc – Frączki – Studzianka – Radostowo – Studnica – Jeziorany
- żółty szlak rowerowy o długości 31,8 km – przebieg trasy: Jeziorany – Wójtówko – Ustnik – Kalis – Lekity – Krokowo – Kostrzewy – Wipsowo – Jeziorany
Zabytki
- dwukondygnacyjna kapliczka neogotycka, zlokalizowana przy drodze do wsi
- jednokondygnacyjna kapliczka neogotycka
- przydrożna kapliczka dzwonniczkowa
- kapliczka warmińska z 1800 roku – najstarsza w okolicy
- kapliczka z 1910 roku z figurą św. Franciszka
Bibliografia
Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, na nowo do druku podali Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
Bank Danych Lokalnych GUS [17.09.2026]
GOV – Genealogisches Orts-Verzeichnis [17.09.2026]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Lekity” (ID BDL 042815614065-0476850; SIMC 0476850; wartość 77), dostęp 17 września 2026.