Derc
| Derc | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | olsztyński |
| Gmina | Jeziorany |
| Liczba ludności (2021) | 173[1] |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Derc | |
Położenie na mapie Polski  Derc | |
| |
Derc (niem. Derz, Dertz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany. W latach 1946–1954 Derc należał do gminy Lamkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś w 2010 roku była zamieszkana przez 232 osoby.
Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, miejscowość liczyła 173 osób.[1]
Położenie
Miejscowość położona jest na Pojezierzu Olsztyńskim, w odległości 9 km na południowy zachód od Jezioran.
Dzieje miejscowości
Pierwszy dokument lokacyjny został wystawiony przez biskupa Henryka Sorboma w roku 1376. Na przełomie XIV i XV stulecia miejscowość strawił pożar. Proces odbudowy i ponownego obsadzania ziemi zakończyło powtórne nadanie lokacji w 1360 roku. W 1939 roku wieś była zamieszkana przez 630 osób. Po zakończeniu II wojny światowej wieś została zasiedlona przez osadników z Polski centralnej. Derc wyróżniał się na tle innych warmińskich wsi jedną ciekawostką – miał 9 sołtysów sprawujących urząd w tym samym czasie. W latach 1997–2009 w Dercu działała pierwsza niepubliczna szkoła w Polsce.
Kultura
W miejscowości działa Stowarzyszenie ''Nasz Derc''.
Bezpieczeństwo
W miejscowości działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.
Ludzie związani z miejscowością
- Ewa Maculewicz (ur. 1958) - artystka, współtworząca razem z mężem Tadeuszem Maculewiczem; członek Stowarzyszenia Twórców Warmii i Mazur.
Turystyka
- Szlak rowerowy o długości 29,6 km – przebieg trasy: Jeziorany – Lekity – Derc – Frączki – Studzianka – Radostowo – Studnica – Jeziorany.
Zabytki
- pięć przydrożnych kapliczek warmińskich, zlokalizowanych poza granicami wsi
- zachowany budynek dawnej karczmy
Bibliografia
Jadwiszczak Andrzej S., Klimek Robert, Kosińska Teresa, Warmia znana i nieznana: Ługwałd, Spręcowo, Sętal, Nowe Włóki, Plutki, Gradki, Tuławki, Gady, Frączki, Studzianka, Derc, Barczewko, Maruny, Gady 2011.
Bank Danych Lokalnych GUS [17.09.2026]
Derc – Wikipedia [17.09.2026]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Derc” (ID BDL 042815614065-0476754; SIMC 0476754; wartość 173), dostęp 17 września 2026.