Grodzisko

	Grodzisko
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	gołdapski
Gmina	Banie Mazurskie
Liczba ludności (2021)	184 (łącznie z: część Gąsewo, część Wierzby, wieś Grodzisko)
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Grodzisko
	Położenie na mapie Polski ; Grodzisko
	54°11′39″N 22°01′13″E/54,194167 22,020278

Grodzisko (niem. Schlossberg, od 1938 r. Heidenberg)– wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. W latach 1999–2001 wieś wchodziła w skład powiatu giżyckiego.

Położenie

Wieś położona jest w północno–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, w pobliżu granic z powiatami węgorzewskim i giżyckim, 28 km na południowy zachód od Gołdapi i 7 km na południe od Bani Mazurskich. Okolice Grodziska charakteryzują się malowniczym, pagórkowatym krajobrazem.

Dzieje miejscowości

W średniowieczu tereny te zamieszkane były przez plemię Jaćwingów; ślady umocnień z tego okresu odkryto na górze Grodzisko. Wieś natomiast powstała w ramach kolonizacji północno–wschodnich terenów Prus Książęcych. W 1566 roku starosta węgorzewski sprzedał niejakiemu Wojtkowi Skorpuczykowi cztery łany sołeckie puszczy za Piłakami Wielkimi. W zamian sołtys zobowiązał się do zasiedlenia pozostałych 44 łanów i założenia wsi czynszowej. Ze względu na fakt, iż konieczny był karczunek boru, osiedleńcom przyznano aż 10 lat wolnizny. Wieś poważnie ucierpiała podczas epidemia dżumy (1709–1711); zmarło wówczas 51 mieszkańców.

Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:

1933 r. – 566 osób

1939 r. – 540 osób

Religia

Na terenie wsi znajduje się kaplica filialna pw. Chrystusa Króla, należąca do parafii rzymskokatolickiej pw. św. Antoniego Padewskiego w Baniach Mazurskich.

Bibliografia

Gołdap. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1971.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [29.08.2026]
Wrota Warmii i Mazur [05.12.2013]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Grodzisko” (ID BDL 042815518012-0753610; SIMC 0753610) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Gąsewo | Wierzby | Grodzisko), dostęp 29 sierpnia 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Grodzisko” (ID BDL 042815518012-0753610; SIMC 0753610) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Gąsewo | Wierzby | Grodzisko), dostęp 29 sierpnia 2026.

[1]