Grądy

	Grądy
Rodzaj miejscowości	wieś niesołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	szczycieński
Gmina	Dźwierzuty
Sołectwo	Rańsk
Liczba ludności (2021)	95
Strefa numeracyjna	(+48) 89
Kod pocztowy	12-120
Tablice rejestracyjne	NSZ
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Grądy
	Położenie na mapie Polski ; Grądy
	53°43′00″N 21°05′00″E/53,716667 21,083333

Grądy (niem. Gronden) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Położenie

Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowo–wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w północnej części powiatu szczycieńskiego w pobliżu granicy z powiatem mrągowskim. Miejscowość leży w odległości 11 km na północny wschód od Dźwierzut, przebiega przez nią droga wojewódzka nr 600.

Dzieje miejscowości

Grądy przed 1539 rokiem należały do dóbr rańskich i obejmowały 15,5 łana. Na przełomie XVIII i XIX wieku jako folwark o powierzchni 8 łanów przeszły na własność dworu w Rogalach, a następnie w Przytułach. Pod koniec XIX wieku folwark wyodrębnił się jako samodzielny majątek, był w tym czasie własnością rodziny Kornów, zaś do 1945 roku rodziny Vossów.

Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych latach:

1782 r. – 9 gospodarstw

1818 r. – 30 osób, 8 gospodarstw

1858 r. – 2 gospodarstwa

Zabytki

Jest tutaj zespół dworski, w skład którego wchodzi dwór otoczony parkiem, część zabudowań gospodarczych oraz czworaki.

Turystyka

Miejscowość znajduje się na szlaku pałacowo-dworskim: Małszewko– Budy – Grądy – Grodziska – Zalesie – Rogale – Przytuły – Targowska Wola – Popowa Wola – Orzyny – Targowo – Jabłonka.

Bibliografia

Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. I, Olsztyn 2011.
Grabowski Sławomir, Z dziejów gminy Dźwierzuty, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 3-6.
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
Bank Danych Lokalnych GUS [18.09.2026]
Wojewódzka ewidencja zabytków [18.09.2026]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Grądy” (ID BDL 042815617022-0473193; SIMC 0473193; wartość 95), dostęp 18 września 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Grądy” (ID BDL 042815617022-0473193; SIMC 0473193; wartość 95), dostęp 18 września 2026.

[1]