Śmiardowo

Śmiardowo
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	bartoszycki
Gmina	Sępopol
Liczba ludności (2021)	141
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Śmiardowo
Położenie na mapie Polski Śmiardowo
54°12′04″N 21°02′33″E

Śmiardowo (niem. Schmirdtkeim) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W skład sołectwa wchodzą wsie Śmiardowo, Chełmiec i Pasławki.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 20 km na południowy wschód od Bartoszyc i 9 km na południe od Sępopola, przy granicy z powiatem kętrzyńskim.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała prawdopodobnie w ramach kolonizacji północnych obszarów państwa zakonu krzyżackiego. Na jej dawny rodowód wskazuje pruskie pochodzenie nazwy. W następnych stuleciach był to niewielki majątek ziemski.

W 1857 roku Śmiardowo liczyło 83 mieszkańców. U schyłku XIX wieku majątek zajmował powierzchnię 288 ha (rok 1889). Do 1945 roku wieś wchodziła w skład parafii ewangelickiej w Sępopolu.

Szkoła we wsi istniała już przed II wojną światową. W 1935 roku uczęszczało do niej 41 uczniów, a zatrudniony był jeden nauczyciel. Po wojnie uruchomiono ją ponownie w 1946 roku; jej pierwszą kierowniczką i organizatorką była Zofia Jatkiewicz. W latach 60. XX wieku placówka otrzymała nową siedzibę.

Po 1945 roku Śmiardowo stało się siedzibą sołectwa. Przy wsi funkcjonowało Państwowe Gospodarstwo Rolne Pasławki utworzone na bazie dawnego majątku. W 1978 roku do wsi należały 23 indywidualne gospodarstwa rolne, które łącznie zajmowały obszar 259 ha. Według spisu powszechnego z 1983 roku Śmiardowo składało się z 17 budynków mieszkalnych tworzących zwartą zabudowę. Znajdowały się tu: świetlica, szkoła podstawowa, biblioteka i sklep wielobranżowy. Śmiardowo liczyło wówczas 69 mieszkańców.

Ludzie związani z miejscowością

• Piotr Dwornowski – wójt gminy Sokolica w latach powojennych

Zabytki

• pozostałości zespołu dworsko-folwarcznego z przełomu XIX i XX wieku, m.in. częściowo zachowana kolonia domów robotników folwarcznych

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Sępopol, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Sępopol, Sępopol 2005 [25.08.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [25.08.2026]