Sokolica

	Sokolica
	; Fasada kościoła. Fot. z 1937 r.; Źródło: Ze zbiorów dawnego Urzędu Prowincjonalnego Konserwatora Zabytków Prus Wschodnich w Królewcu. Kolekcja IS PAN
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	bartoszycki
Gmina	Bartoszyce
Liczba ludności (2021)	285
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Sokolica
	Położenie na mapie Polski ; Sokolica
	54°12′24″N 20°58′04″E/54,206667 20,967778

Sokolica (niem. Falkenau) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W skład sołectwa wchodzą wsie: Sokolica, Gruda i Spurgle.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 16 km na południowy wschód od Bartoszyc, na północ od drogi wojewódzkiej nr 592.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północnych obszarów państwa zakonu krzyżackiego. Została założona w połowie XIV wieku na prawie chełmińskim. Sokolica została spustoszona i spalona w 1521 roku podczas wojny polsko-krzyżackiej. Wkrótce po powstaniu wsi wybudowano tu kościół, który obecnie jest jednym z najcenniejszych zabytków na terenie powiatu. Po 1525 roku kościół był siedzibą parafii ewangelickiej, zaś po II wojnie światowej – parafii rzymskokatolickiej.

Szkołę we wsi założono po 1525 roku, a w 1737 roku oddano ją pod nadzór państwa. W 1935 roku uczęszczało do niej 103 uczniów, szkoła zatrudniała wówczas dwóch nauczycieli. Po wojnie uruchomiono ją ponownie w 1946 roku dzięki staraniom nauczycielki i kierowniczki szkoły Danuty Wołejko. Kolejnym kierownikiem, który przyczynił się do rozwoju placówki, był Jerzy Lewandowski. W 1966 roku szkoła otrzymała pawilon.

Po II wojnie światowej Sokolicę zasiedlono już w 1945 roku i założono w niej siedzibę gminy, którą była do 1954 roku. Pierwszym wójtem był Władysław Januszewski, po nim zaś Piotr Dwornowski. W 1946 roku zorganizowano we wsi spółdzielnię rolniczo-handlową Związku Samopomocy Chłopskiej. Znajdowało się tu również państwowe gospodarstwo rolne. W 1983 roku wieś tworzyło 47 budynków mieszkalnych i 55 indywidualnych gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni 662 ha. Obok szkoły w Sokolicy działały wówczas: klub, punkt biblioteczny, sklep spożywczy, sklep przemysłowy, młyn, zakład wyposażenia sprzętu rolniczego. W PGR Sokolica było w tym czasie dziewięć budynków mieszkalnych zamieszkałych przez 94 osoby. W latach 1954–1972 Sokolica wchodziła w skład gromady Łabędnik, a następnie – gminy Galiny.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1857 – 290 osób
1933 – 553 osoby
1939 – 552 osoby
1983 – 314 osób

Edukacja

Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Sokolicy

Zabytki

kościół pw. św. Anny z połowy XIV wieku wraz z barokowym wyposażeniem wnętrza
cmentarz przykościelny

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Sokolica” (ID BDL 042815601032-0471030; SIMC 0471030; wartość 285), dostęp 21 sierpnia 2026.

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Wojewódzka ewidencja zabytków [21.08.2026]
Studium — kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy Bartoszyce [21.08.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [21.08.2026]
Kreis Bartenstein (Ostpr.) – Wikipedia (niem.) [21.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Sokolica” (ID BDL 042815601032-0471030; SIMC 0471030; wartość 285), dostęp 21 sierpnia 2026.

[1]