Zawady-Tworki
| Zawady-Tworki | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | ełcki |
| Gmina | Prostki |
| Liczba ludności (2021) | 77[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
| Kod pocztowy | 19-335 |
| Tablice rejestracyjne | NEL |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Zawady-Tworki | |
Położenie na mapie Polski  Zawady-Tworki | |
| |
Zawady-Tworki (niem. Sawadden, Grenzwecht Gut) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Położenie
Miejscowość położona jest nad południowym brzegiem Jeziora Steckiego, w odległości około 9 km na wschód od Rajgrodu.
Dzieje miejscowości
Pierwsze wiadomości o Zawadach pojawiają się w wykazach osad prokuratorii ełckiej za lata 1510–1511. Zawady (wówczas Safady) były wówczas wsią czynszową. Miejscowość nie pojawiła się już w źródłach z roku 1519, w związku z czym można sądzić, że nie doszło do lokacji osady i obsadzenia jej przez osadników. Kolejna informacja o Zawadach pojawiła się w roku 1539. Wieś miała wówczas liczyć 20 łanów i stanowić dobra wolnych gospodarzy. Zawady leżały pomiędzy Krzywymi, Kopijkami a Jeziorem Rajgrodzkim. W 1568 roku miejscowość nadano Krzysztofowi Grajewskiemu. W 1938 roku w trakcie akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych nazwa wsi Sawadden została formą Grenzwecht Gut. Zawady-Tworki są jedną ze stacji Ełckiej Kolei Wąskotorowej.
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Zabytki
- zbiorowy grób z okresu I wojny światowej, w którym pochowano 9 żołnierzy rosyjskich; po lewej stronie drogi z Krzywych do Zawad–Tworek, na terenie dawnego cmentarza majątku Gut Grenzwecht
- budynek stacji Kolei Wąskotorowej; wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków
Bibliografia
Białuński Grzegorz, Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
Olsztyńska Strona Rowerowa [30.08.2026]
Strona poświęcona cmentarzom i pomnikom wojennym w powiecie ełckim [30.08.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Zawady-Tworki” (ID BDL 042815505042-0765754; SIMC 0765754; wartość 77), dostęp 30 sierpnia 2026.