Wojnity

	Wojnity
	; Wojnity - kapliczka; Autor: Jacek Jaworski.
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	braniewski
Gmina	Pieniężno
Liczba ludności (2021)	65
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Wojnity
	Położenie na mapie Polski ; Wojnity
	54°12′05″N 20°04′30″E/54,201389 20,075000

Wojnity (niem. Woynitt) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Pieniężno.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, 7 km na południowy-zachód od Pieniężna, nad rzeką Wałszą.

Dzieje miejscowości

W 1289 roku biskup Henryk Fleming nadał swemu bratu staropruską osadę Wosen położoną w górnym biegu Pasłęki, o powierzchni 100 łanów. Na obszarze tego nadania powstały wsie: Osetnik i Wojnity. Wieś Wojnity była lokowana jako wieś chełmińska i wielka własność. W XVIII wieku funkcjonowała jako wieś królewska^[2].

W 1954 roku zmienił się w Polsce podział administracyjny. Istniejące dotychczas w powiatach gminy zastąpiono gromadami^[3]. Należące do gminy Płoskinia Wojnity weszły w skład gromady Pieniężno^[4]. Po reformie administracyjnej w 1972 roku, która przywracała podział państwa na gminy^[5], na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie^[6], obszar sołectwa Wojnity włączono do gminy Pieniężno. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego^[7].

Liczba mieszkańców wsi w poszczególnych latach:

1820 r. - 124 osoby
1939 r. - 141 osób
2008 r. - 93 osoby

Zabytki

kaplica w centrum wsi
kapliczki warmińskie usytuowane we wsi Wojnity i jej kolonii

Turystyka

Na terenie rezerwatu oraz na wschód od wsi znajdują się pozostałości wczesnośredniowiecznych grodzisk pruskich.
Przez Wojnity przebiega szlak spacerowy:

Stadion Leśny – most – rezerwat – ścieżka dydaktyczna – Wojnity (trasa liczy 17 km)

Przyroda

Wieś znajduje się nieopodal rezerwatu przyrody Dolina rzeki Wałszy.

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Wojnity” (ID BDL 042815402055-0155205; SIMC 0155205; wartość 65), dostęp 27 sierpnia 2026.
↑ Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
↑ Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]
↑ Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu braniewskiego.
↑ Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]
↑ Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.
↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]

Bibliografia

Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]
Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu braniewskiego. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 r., Olsztyn 1954.
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 7 grudnia 1972 r., Olsztyn 1972.
Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
Bank Danych Lokalnych GUS [27.08.2026]
BIP Urzędu Gminy Pieniężno [09.02.2015]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Wojnity” (ID BDL 042815402055-0155205; SIMC 0155205; wartość 65), dostęp 27 sierpnia 2026.

[2] Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.

[3] Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]

[4] Uchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu braniewskiego.

[5] Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]

[6] Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.

[7] Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [27.08.2026]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]