Waplewo
| Waplewo | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | szczycieński |
| Gmina | Jedwabno |
| Liczba ludności (2021) | 151[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 12-122 |
| Tablice rejestracyjne | NSZ |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Waplewo | |
Położenie na mapie Polski  Waplewo | |
| |
Waplewo (niem. Waplitz, Gut Waplitz) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego. Miejscowość leży w odległości 9 km na północ od Jedwabna, w pobliżu jezior: Narajty i Małszewskiego.
Dzieje miejscowości
Przed przybyciem Krzyżaków okolice te zamieszkiwało plemię Galindów. Jest to jedna z najstarszych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. Założona została w 1388 roku na prawie chełmińskim na 10 łanach; zasadźcą i pierwszym sołtysem został niejaki Bartosz. W następnych latach powstały tu dwa dodatkowe majątki, każdy po 8 łanów. W XVI wieku istniała we wsi karczma. Miejscowość została poważnie zniszczona w wyniku najazdu Tatarów w czasie wojen szwedzkich.
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:
- 1539 r. – 22 gospodarstwa
- 1782 r. – 23 gospodarstwa
- 1818 r. – 167 osób, 29 gospodarstwa
- 1939 r. – 230 osób
- 1954 r. – 147 osób
- 2010 r. – 182 osoby
Zabytki
- drewniana chałupa (nr 11)
- budynek szkoły z końca XIX wieku, na wzgórzu, murowana, z czerwonej cegły; obecnie własność prywatna
- dawny cmentarz ewangelicki
- kapliczka z początku XX wieku, w centrum wsi, z czerwonej cegły
Bibliografia
Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 1–2, Olsztyn 2011.
Ambroziak Sławomir, Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór), Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30.
Ambroziak Sławomir, Historia gminy Jedwabno, [w:] Strona Gminy Jedwabno [19.09.2026]
Ambroziak Sławomir, Z dziejów gminy Jedwabno, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 7–15.
Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
Bank Danych Lokalnych GUS [19.09.2026]
Kreis Ortelsburg – Wikipedia (niem.) [19.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Waplewo” (ID BDL 042815617032-0476719; SIMC 0476719; wartość 151), dostęp 19 września 2026.