Wąpiersk

	Wąpiersk
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	działdowski
Gmina	Lidzbark
Liczba ludności (2021)	410 (łącznie z: część Gdańsk, część Gdynia, część Pajewo, część Wybudowanie nad Jeziorem, część Wybudowanie pod Kiełpiny, wieś Wąpiersk)
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Wąpiersk
	Położenie na mapie Polski ; Wąpiersk
	53°19′N 19°52′E/53,316667 19,866667

Wąpiersk – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark.

Położenie

Miejscowość położona w południowo-zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 6 km na północny-wschód od Lidzbarka.

Dzieje miejscowości

Wieś istniała już najprawdopodobniej od początku XV w., nie później zaś niż od 1411 roku. Należała do komturstwa brodnickiego. Historyczne nazwy wsi to: Wompiersk, Wampertsch, Wamperschke, Wampersch, Wampersk. W czasach krzyżackich we wsi znajdował się kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła i św. Marii Magdaleny. W czasach reformacji i wojen szwedzkich świątynia została zniszczona. Dopiero po drugiej wojnie szwedzkiej, proboszcz z Lidzbarka Stefan Bagniewski podjął próbę odbudowy kościoła. Nowa świątynia powstała około 1671 roku. Msze odprawiane były co trzecią lub czwartą niedzielę oraz w święta i odpusty przez proboszcza z Lidzbarka. W 1733 roku kościół spłonął doszczętnie w pożarze. Odbudowano go w 1762 roku z inicjatywy biskupa Baiera. Kościół przetrwał do wojen napoleońskich, ale w 1820 roku był już ruiną, którą rozebrano. Wraz z historią zmieniała się także struktura wsi. W 1789 roku wieś liczyła wraz z folwarkiem 29 dymów. W 1885 roku we wsi było 117 dymów i 608 mieszkańców (z czego 492 katolików i 116 ewangelików). W 1931 roku wieś liczyła 660 mieszkańców. Natomiast w 1934 roku było tu 662 mieszkańców w tym 642 Polaków i 20 – Niemców.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego^[2]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa^[3] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim.

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Wąpiersk” (ID BDL 042815403045-0118256; SIMC 0118256) — wartość zbiorcza obejmująca 6 jednostki SIMC (Gdańsk | Gdynia | Pajewo | Wybudowanie nad Jeziorem | Wybudowanie pod Kiełpiny | Wąpiersk), dostęp 21 sierpnia 2026.
↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.08.2026]
↑ Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.08.2026]

Bibliografia

Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.08.2026]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.08.2026]
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, oprac. Szymon Konarski, słowo wstępne Sławomir Górzyński, Warszawa 1995.
Bank Danych Lokalnych GUS [21.08.2026]
Urząd Gminy Lidzbark [21.08.2026]
Mapy Google Maps [10.02.2015]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Wąpiersk” (ID BDL 042815403045-0118256; SIMC 0118256) — wartość zbiorcza obejmująca 6 jednostki SIMC (Gdańsk | Gdynia | Pajewo | Wybudowanie nad Jeziorem | Wybudowanie pod Kiełpiny | Wąpiersk), dostęp 21 sierpnia 2026.

[2] Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.08.2026]

[3] Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [21.08.2026]

[1]

[2]

[3]