Turcz

	Turcz
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	bartoszycki
Gmina	Sępopol
Liczba ludności (2021)	40
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Turcz
	Położenie na mapie Polski ; Turcz
	54°16′47″N 20°56′27″E/54,279722 20,940833

Turcz (niem. Thorms) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 10 km na wschód od Bartoszyc i 5 km na zachód od Sępopola.

Dzieje miejscowości

Brak jest informacji na temat okoliczności i daty powstania wsi. Najprawdopodobniej przez większość swych dziejów było to niewielki majątek ziemski z folwarkiem. Tutejszy dwór otoczony małym parkiem wybudowano na początku XX wieku. Z całego zespołu zachowała się część zabudowań gospodarczych. Do 1945 roku Turcz wchodził w skład parafii ewangelickiej w Sępopolu.

Po II wojnie światowej wieś stała się siedzibą sołectwa. Według spisu powszechnego przeprowadzonego w 1970 roku Turcz miał zaledwie siedem budynków mieszkalnych. Tworzyły one zwartą zabudowę. Z kolei spis z 1978 roku wykazał, że we wsi funkcjonuje 25 indywidualnych gospodarstw rolnych, które łącznie zajmują powierzchnię 295 ha. Działał tu wówczas punkt biblioteczny, a wieś posiadała elektryczne oświetlenie ulic.

Liczba mieszkańców w następujących latach wynosiła:

1857 – 78 osób
1933 – 76 osób
1970 – 59 osób

Zabytki

dwór w Turczu z 1912/1913 roku
zabudowania folwarczne: stajnia, stodoła, chlewnia, obora, chlewik, lodownia, dom robotników folwarcznych; pozostałości parku dworskiego (0,2 ha), zaniedbany
dwór w Turczu (pod lasem) z 1897 roku, murowany, jednokondygnacyjny

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Turcz” (ID BDL 042815601065-0487781; SIMC 0487781; wartość 40), dostęp 25 sierpnia 2026.

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Sępopol, Sępopol 2005 [25.08.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [25.08.2026]
Kreis Bartenstein (Ostpr.) – Wikipedia (niem.) [25.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Turcz” (ID BDL 042815601065-0487781; SIMC 0487781; wartość 40), dostęp 25 sierpnia 2026.

[1]