Przejdź do zawartości

Tołkiny

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Tołkiny

Kościół w Tołkinach. Fot. Mieczysław Kalski
Kościół w Tołkinach.
Fot. Mieczysław Kalski
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Korsze
Liczba ludności (2021) 101[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Tołkiny
Tołkiny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tołkiny
Tołkiny
Ziemia

54°06′30″N 21°13′13″E/54,108333 21,220278


Brama w Tołkinach.
Fot. Mieczysław Kalski

Tołkiny (niem. Tolkynen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze.

Położenie

Miejscowość położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 13 km na południowy-wschód od Korsz, 2 km od drogi wojewódzkiej nr 592.

Dzieje miejscowości

Wieś istnieje dowodnie od 1419 roku. Nie wiadomo, czy jest to rok jej lokacji. Później jeszcze wielokrotnie jest wspominana w dokumentach krzyżackich z XV wieku. Wieś była w posiadaniu rodziny Tolk do pierwszych lat XVI wieku, następnie prawie do końca XVII wieku Tołkiny były w posiadaniu rodu zu Eulenburg z Prosny. Na przełomie stuleci XVII i XVIII wieś należała do rodu von der Groeben. Pod koniec XVIII wieku zaś do rodziny von Bonin, a później von Borcke. Kościół gotycki z przełomu XIV i XV wieku, wzniesiony na wzgórzu. Była to budowla zarówno sakralna jak i obronna, podobnie jak kościół św. Jerzego w Kętrzynie. Kościół salowy, z zakrystią, umieszczoną od strony północnej, murowany, na kamiennej podmurówce. W przyziemiu posiada ciekawy ostrołukowy portal o obramieniu uskokowym. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego[2]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[3] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim.

Przypisy

  1. Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Tołkiny” (ID BDL 042815608045-0479132; SIMC 0479132; wartość 101), dostęp 4 września 2026.
  2. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [04.09.2026]
  3. Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [04.09.2026]


Bibliografia

Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [04.09.2026]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [04.09.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, tom II. Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej, Olsztyn 1999.
Mariusz Wyczółkowski, Tołkiny - dobra rycerskie rodziny Tolk, Piramida - Informator Kętrzyński nr 2,, Kętrzyn 1997, s. 1-3.
Bank Danych Lokalnych GUS [04.09.2026]
Urząd Gminy Korsze [04.09.2026]
Mapy Google Maps [10.02.2015]