Szyldak
| Szyldak | |
Dwór w Szyldaku.
Fot. Mirosław Garniec | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo | |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | ostródzki |
| Gmina | Ostróda |
| Liczba ludności (2021) | 803[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 14-106 |
| Tablice rejestracyjne | NOS |
Szyldak (niem. Schildeck) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda.
Do 1954 roku siedziba gminy Szyldak. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
.
Położenie
Miejscowość położona jest na Mazurach Zachodnich (Pojezierze Iławsko–Ostródzkie), w odległości 14 km na południowy wschód od Ostródy.
Dzieje miejscowości
Wieś została założona w 1325 roku przez rycerza Johannesa Otatz. Przywilej lokacyjny uzyskała natomiast w 1335 roku. W pierwszej połowie XVIII wieku na terenie wsi wybudowano szkołę z inicjatywy francuskiego hugenota Jana Borée. W 1577 roku kościół w Szyldaku był przypisany do parafii w Kraplewie. Do XIX wieku majątek wielokrotnie zmieniał właścicieli. Dopiero od XIX stulecia do lat 20. XX wieku Szyldak stanowił własność rodziny Hardtów. W tym okresie w majątku działała gorzelnia, mleczarnia, prowadzono także hodowlę koni rasy wschodniopruskiej. W 1919 roku Lissa von Hardt poślubiła generała Günthera von Niebelschütz, który został rozstrzelany przez Rosjan w Szyldaku 26 stycznia 1945 roku. Na terenie wsi znajduje się wpisany do rejestru zabytków dwór eklektyczny z przełomu XIX i XX wieku oraz park krajobrazowy z tego okresu, a także zabudowania folwarczne. Po 1945 roku w miejscowości uruchomiono Stację Hodowli Roślin.
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Szkolnictwo
Zabytki
- dwór wzniesiony około 1910 roku; wraz z parkiem wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków; w północnej części zespołu zlokalizowane są zabudowania gospodarcze i inwentarskie; obecnie własność prywatna
Ludzie związani z miejscowością
- Michał Nahorski (1922–1980) – nauczyciel, kierownik miejscowej szkoły w latach 1948–1950
Bibliografia
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [14.09.2026]
Kreis Osterode in Ostpreußen – Wikipedia (niem.) [14.09.2026]
Wojewódzka ewidencja zabytków [14.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Szyldak” (ID BDL 042815415092-0485517; SIMC 0485517; wartość 803), dostęp 14 września 2026.