Stega Mała
| Stega Mała | |
| Państwo | |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | bartoszycki |
| Gmina | Górowo Iławeckie |
| Liczba ludności (2021) | 116[1] |
Stega Mała (niem. Klein Steegen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946–1961 wieś wchodziła w skład powiatu górowskiego.
Położenie
Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Wzniesień Górowskich, 35 km na północny zachód od Bartoszyc i 13 km na północny zachód od Górowa Iławeckiego, przy granicy z powiatem braniewskim. W pobliżu wsi znajdują się stawy: Stegieński Staw (12 ha) i Czarny Staw (Browarny Staw) (1,5 ha), a także pagórek Glinica (Glinianka) o wysokości 156 m n.p.m.
W pobliżu wsi znajduje się pomnik przyrody – głaz narzutowy.
Dzieje miejscowości
Brak jest informacji na temat okoliczności i daty powstania wsi. Prawdopodobnie przez większość swoich dziejów był to majątek szlachecki. W 1857 roku Stega Mała liczyła 149 mieszkańców. U schyłku XIX wieku majątek ten obejmował obszar 1792 ha (wraz z folwarkami Włodkowo, Okopek i Ludwisin) i zaliczał się do największych w powiecie. Jego właścicielami była junkierska rodzina von Steegenów.
Po II wojnie światowej wieś wchodziła w skład sołectwa Skarbiec. Na bazie dawnego majątku uruchomiono tu Państwowe Gospodarstwo Rolne Stega Mała. Według spisu powszechnego z 1983 roku pegeer składał się z dziewięciu budynków mieszkalnych (łącznie 39 mieszkań); znajdowały się tu: punkt biblioteczny, świetlica, klub, boisko sportowe oraz przedszkole dla 16 dzieci. Stega Mała liczyła wówczas 156 mieszkańców.
Zabytki
- pozostałości założenia dworsko-folwarcznego: budynek dawnej oficyny, ponadto: czworak, aleje dojazdowe, system hydrotechniczny, budynki nr 1, 3, 5
- dawny park dworski z XIX wieku (10 ha)
- cmentarz, na terenie parku dworskiego
- dawny park dworski z XIX wieku (6,1 ha)
Galeria zdjęć
-
Stega Mała. Pałacyk myśliwski. Okres międzywojenny. -
Stega Mała. Spichlerz. Okres międzywojenny -
Pałac w Stedze Małej. Zniszczenia wojenne
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Stega Mała” (ID BDL 042815601052-0474459; SIMC 0474459; wartość 116), dostęp 23 sierpnia 2026.
Bibliografia
Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Wojewódzka ewidencja zabytków [23.08.2026]<br/]
Bank Danych Lokalnych GUS [23.08.2026]