Spędy
| Spędy | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | braniewski |
| Gmina | Wilczęta |
| Liczba ludności (2021) | 169[1] |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Spędy | |
Położenie na mapie Polski  Spędy | |
| |
Spędy (niem. Spanden) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Wilczęta.
Położenie
Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 6 km na południowy-wschód od Wilcząt, przy drodze wojewódzkiej nr 509.
Dzieje miejscowości
5 czerwca 1807 roku wieś była miejscem bitwy wojsk rosyjsko-pruskich z oddziałami francuskimi w kampanii napoleońskiej. Podczas walk pod Spędami marszałek Jeana Bernadotte został ranny w głowę (inne źródła podają, że w szyję) kulą muszkietową i musiał przekazać dowodzenie I Korpusu generałowi Dupont'owi, który następnego dnia, przekazał dowództwo generałowi Victor.
W 1954 roku, po reformie podziału administracyjnego państwa[2], Spędy należały do gromady Wilczęta[3] w powiecie pasłęckim. W 1972 roku, kolejna reforma przywracała podział państwa na gminy[4]. Obszar sołectwa Spędy stał się częścią gminy Wilczęta[5]. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego[6]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[7] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim.
Religia
Spędy należą do parafii w Wilczętach.
Przyroda
Około 1 km na północ od wsi Spędy, na brzegu rzeki Pasłęki znajduje się pomnik przyrody - dąb szypułkowy o wysokości 30 m i obwodzie 550 cm[8].
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Spędy” (ID BDL 042815402072-0159462; SIMC 0159462; wartość 169), dostęp 28 sierpnia 2026.
- ↑ Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [28.08.2026]
- ↑ Uchwała Nr 23 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu pasłęckiego. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 roku.
- ↑ Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [28.08.2026]
- ↑ Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 7 grudnia 1972 roku.
- ↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [28.08.2026]
- ↑ Dz.U. 1998 nr 103 poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów. ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [28.08.2026]
- ↑ Rejestr pomników przyrody ustanowionych w województwie warmińsko-mazurskim bip.olsztyn.rdos.gov.pl [28.08.2026]
Bibliografia
Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [28.08.2026]
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [28.08.2026]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [28.08.2026]
Uchwała Nr 23 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu pasłęckiego. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 roku.
Uchwała Nr III/9f/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 21 lipca 1959 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 30 grudnia 1959 roku.
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 7 grudnia 1972 roku.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.02.2015]
Mapy Google Maps [10.02.2015]