Przejdź do zawartości

Sołtmany

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Sołtmany

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ełcki
Gmina Prostki
Liczba ludności (2021) 63[1]
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 19-335
Tablice rejestracyjne NEL
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Sołtmany
Sołtmany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sołtmany
Sołtmany
Ziemia

53°41′34″N 22°23′50″E/53,692778 22,397222



Sołtmany (niem. Soltmanen, Soltmahnen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Położenie

Wieś położona jest w południowo–zachodniej części Pojezierza Ełckiego, na północny wschód od jeziora Długochwały (Długiego Chorzelskiego), około 18 km na południe od Ełku, w pobliżu granicy z województwem podlaskim; na wschód od wsi przebiega droga krajowa nr 65 oraz linia kolejowa na odcinku Ełk – Grajewo.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji południowych i wschodnich obszarów państwa Zakonu Krzyżackiego. Brak jest dokładnych danych na temat daty jej założenia, jednak z pewnością miało to miejsce w pierwszych latach XVI wieku. Po raz pierwszy wieś została wymieniona w źródłach w 1519 roku w popisie wojskowym. Występowała wówczas jako osada oraczowska i obejmowała 15 łanów gruntów. Tutejsi mieszkańcy byli zobowiązani do wystawienia jednej służby oraczowskiej. Z czasem areał wsi nieco się powiększył i w drugiej połowie XVII wieku wynosił już ponad 20 łanów. Osada początkowo występowała jako Soltman, Solthna, później natomiast utrwaliła się forma Soltmanen. Wieś należała do parafii ewangelickiej w Ostrykole, która została założona w 1538 roku.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.


Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:

  • 1857 r. – 118 osób
  • 1933 r. – 112 osób
  • 1939 r. – 117 osób
  • 1988 r. – 65 osób

Zabytki

  • dawny cmentarz ewangelicki z XIX wieku; znajduje się na nim kwatera wojenna, w której pochowanych jest 12 żołnierzy armii niemieckiej i 26 żołnierzy armii rosyjskiej poległych w czasie I wojny światowej

Bibliografia

Białuński Grzegorz, Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Kawecki Jan, Roman Bolesław, Ełk. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1970.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [30.08.2026]
Olsztyńska Strona Rowerowa [30.08.2026]

Przypisy

  1. Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Sołtmany” (ID BDL 042815505042-0765725; SIMC 0765725; wartość 63), dostęp 30 sierpnia 2026.