Rusek Wielki
| Rusek Wielki | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo | |
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | szczycieński |
| Gmina | Pasym |
| Liczba ludności (2021) | 96[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 12-130 |
| Tablice rejestracyjne | NSZ |
Rusek Wielki (niem. Gross Rauschken, od 1930 r. Rauschken) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Pasym. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego. Miejscowość leży w odległości 9 km na południowym brzegu jeziora Rusek, około 7 km na północ od Pasymia.
Dzieje miejscowości
Wieś lokowano w 1389 roku na 60 łanach nadanych Hanko Saponowi i Marcinowi z Leżnic, wolnych od podatków przez 8 lat. W 1472 roku przywilej został odnowiony na 60 łanów na prawie chełmińskim dla Brożeja z Elginowa.
W raporcie starosty szczycieńskiego von Gaudeckera z 1730 r. odnotowano Ruska Wielkiego jako miejscowość posiadającą szkołę.
Zabudowa wsi rozproszona, o uroku miejscowości decyduje malownicze położenie na brzegu jeziora.
Wieś jest siedzibą sołectwa.
Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:
- 1818 r. – 210 osób, 34 gospodarstwa
- 1939 r. – 593 osoby
Zabytki
- kapliczka sprzed 1945 roku, we wsi, na skrzyżowaniu dróg
Bibliografia
Toeppen Max, Historia Mazur, Olsztyn 1995 (przekład M. Szymańska-Jasińska)
Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 1, Olsztyn 2011.
Letkiewicz Arkadiusz, Z dziejów miasta i gminy Pasym, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 16–20.
Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
Bank Danych Lokalnych GUS [26.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Rusek Wielki” (ID BDL 042815617045-0485865; SIMC 0485865; wartość 96), dostęp 26 września 2026.