Rogóż (gmina Lidzbark Warmiński)
| Rogóż | |
![Rogóż - kościół pw. św. Barbary. Fot. Honza Groh. Źródło: File:Rogóż, 01.jpg – Wikimedia Commons [07.09.2026]](/wiki/Plik:Parafiarog%C3%B3%C5%BC.jpg) Rogóż - kościół pw. św. Barbary.
Fot. Honza Groh. Źródło: File:Rogóż, 01.jpg – Wikimedia Commons [07.09.2026] | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | lidzbarski |
| Gmina | Lidzbark Warmiński |
| Liczba ludności (2021) | 621 (łącznie z: część Wojdyty, wieś Rogóż)[1] |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Rogóż | |
Położenie na mapie Polski  Rogóż | |
| |
Rogóż (niem. Roggenhausen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński. W skład sołectwa wchodzą wsie Rogóz i Wojdyty.
Położenie
Miejscowość położona w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 6 km na północny-wschód od Lidzbarka Warmińskiego, przy drodze krajowej nr 51.
Dzieje miejscowości
Pierwsza wzmianka o istnieniu wsi pochodzi z dokumentów z 1335 roku. Miejscowość lokowana w 1338 roku przez ówczesnego wójta krajowego Henryka Lutra. W czasie wojny w latach 1519-1521 została doszczętnie zniszczona. W 1536 roku biskup warmiński Maurycy Ferber wystawił nowy przywilej lokacyjny dla wsi - 60 włók ziemi na prawie chełmińskim. W roku 1688 było tu 14 gospodarstw chłopskich i sołtys. W 1783 roku we wsi było już 40 domów. W roku 1818 miejscowość liczyła 234 osoby, w 1939 – 525 osób. Po zakończeniu II wojny światowej na podstawie pisma starosty K. Kondrackiego z dnia 4 czerwca 1946 roku, opartego na zarządzeniu Ministra Administracji Publicznej i Ministra Ziem Odzyskanych, nazwa wsi została określona jako Rogóż. W tym okresie zaczęli przybywać do naszej miejscowości pierwsi przesiedleńcy, głównie mieszkańcy Polski centralnej, ludność z kresów i Ukraińcy przesiedleni po akcji "Wisła".
W lutym 1946 roku zaczęła funkcjonować we wsi szkoła podstawowa. W latach 60-tych powstało kino "Niedźwiadek", klubokawiarnia, gospoda, które działały do lat 80-tych XX wieku. W 1967 roku, z inicjatywy mieszkańców, rozpoczęła działalność Ochotnicza Straż Pożarna.
Miejscowość jest w pełni objęta siecią wodociągową, większość gospodarstw jest podłączona do sieci kanalizacyjnej dzięki wybudowanej w latach 90-tch XX wieku biologicznej oczyszczalni ścieków.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego[2]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[3] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim.
We wsi działa Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Wsi Rogóż oraz Zespół Ludowy "Rogóżanie". Znajduje się Izba Pamięci Marszałka Józefa Piłsudskiego, która została założona w 1999 roku, na prywatnej posesji Haliny i Józefa Zysków. Pamiątki tam zgromadzone nawiązują do życia i działalności Komendanta Pierwszej Brygady i żołnierzy legionistów.
Zabytki
- gotycki kościół pw. św. Barbary wraz z pozostałościami przykościelnego cmentarza
- cmentarz komunalny usytuowany w centrum wsi
- 5 kapliczek warmińskich oraz drewniane krzyże
- liczne zabytkowe domy mieszkalne i budynki gospodarcze
- pomnik upamiętniający żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej
Edukacja
We wsi funkcjonuje Zespół Szkół – zlokalizowane w jednym budynku Publiczna Szkoła Podstawowa i Publiczne Gimnazjum.
Religia
We wsi znajduje się kościół parafialny pw. św. Barbary.
Sport
Działa Ludowy Uczniowski Klub Sportowy "LUKS" Rogóż.
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Rogóż” (ID BDL 042815609032-0480046; SIMC 0480046) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Wojdyty | Rogóż), dostęp 7 września 2026.
- ↑ Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [07.09.2026]
- ↑ Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [07.09.2026]
Bibliografia
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [07.09.2026]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, ELI – Internetowy System Aktów Prawnych [07.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [07.09.2026]
Urząd Gminy Lidzbark Warmiński [07.09.2026]
Mapy Google Maps [10.02.2015]