Różynka

	Różynka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	olsztyński
Gmina	Świątki
Liczba ludności (2021)	246 (łącznie z: część Różanka-Leśniczówka, wieś Różynka, przysiółek Gajnica)
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Różynka
	Położenie na mapie Polski ; Różynka
	53°55′00″N 20°19′00″E/53,916667 20,316667

Różynka (niem. Rosengarth) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Świątki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Położenie

Miejscowość położona na Pojezierzu Olsztyńskim, w odległości 13 km na południowy zachód od Dobrego Miasta.

Dzieje miejscowości

Miejscowość założył wójt krajowy Brunon Luter. Lokacja wsi została potwierdzona w roku 1359 przez ówczesnego biskupa warmińskiego Jana Stryprocka. Różynka ucierpiała w czasie wojen polsko-krzyżackich, szczególnie w latach 1519-1521. W roku 1656 ośmiu chłopów i dwóch sołtysów gospodarzyło na obszarze obejmującym 80 łanów. W 1783 roku Różynka składała się z 66 budynków. W 1818 roku wieś była zamieszkana przez 366 osób. Przed wybuchem II wojny światowej Różynka liczyła 776 mieszkańców. Po 1945 roku miejscowość uzyskała status wsi sołeckiej. W 1998 roku liczyła 262 mieszkańców.

Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, miejscowość statystyczna „Różynka”, obejmująca łącznie: część Różanka-Leśniczówka, wieś Różynka, przysiółek Gajnica, liczyła 246 osób.^[1]

Pierwszy kościół we wsi zbudowano w XIV stuleciu. Nowa świątynia pw. św. Mateusza została konsekrowana w 1606 roku przez biskupa warmińskiego Szymona Rudnickiego. W późniejszych latach świątynię wielokrotnie przebudowywano. W 1915 roku podjęto decyzję o utworzeniu w Różynce samodzielnej parafii.

Turystyka

szlak rowerowy o długości 21,4 km – przebieg trasy: Różynka – Skolity – Włodowo – Kłodzin

Zabytki

kościół pw. św. Mateusza wzniesiony w latach 1604–1606; wnętrze barokowe i klasycystyczne; ołtarz główny i ambona z 1830 roku, barokowe nawy boczne, późnogotycki krucyfiks z 1. połowy XVII wieku
cmentarz przykościelny
zabytkowa chałupa nr 1 z XIX wieku
neogotycka kapliczka przykościelna wzniesiona w 1902 roku
kapliczka przydrożna z XIX wieku
pomnik poległych w czasie I wojny światowej

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Różynka” (ID BDL 042815614122-0489774; SIMC 0489774) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Różanka-Leśniczówka | Różynka | Gajnica), dostęp 23 września 2026.

Bibliografia

Chłosta Jan, Słownik Warmii, Olsztyn 2002.
Chrzanowski Tadeusz, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii, Olsztyn 1978.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [23.09.2026]
Olsztyńska Strona Rowerowa [23.09.2026]
polskaniezwykla.pl [10.03.2014]
Wojewódzka ewidencja zabytków [23.09.2026]

[bdl_nsp2021-1] 1,0 ^1,1 Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Różynka” (ID BDL 042815614122-0489774; SIMC 0489774) — wartość zbiorcza obejmująca 3 jednostki SIMC (Różanka-Leśniczówka | Różynka | Gajnica), dostęp 23 września 2026.

[1]