Różyńsk

	Różyńsk
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	ełcki
Gmina	Ełk
Liczba ludności (2021)	344
Strefa numeracyjna	(+48) 87
Kod pocztowy	19-335
Tablice rejestracyjne	NEL
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Różyńsk
	Położenie na mapie Polski ; Różyńsk
	53°49′14″N 22°09′46″E/53,820556 22,162778

Różyńsk (niem. Rosinsko, od 1938 r. Rosenheide) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ełcki, w gminie Ełk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części Pojezierza Ełckiego, na wschodnim brzegu jeziora Druglin Duży, około 9 km na zachód od Ełku, w pobliżu granicy z powiatem piskim; znajduje się tu stacja kolejowa na linii Ełk – Orzysz (obecnie nieczynnej).

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji południowych i wschodnich obszarów państwa krzyżackiego jako niewielka osada. Drugi etap jej dziejów związany jest z akcją osadniczą podjętą już po powstaniu Prus Książęcych. W 1550 roku książę Albrecht Hohenzollern wystawił przywilej na tereny znajdujące się między jeziorem Druglin, Rogalami i drogą Orzysz – Ełk. Wieś czynszowa obejmowała 40 łanów na prawie magdeburskim; cztery łany sołeckie otrzymał niejaki Łukasz Różyński, a mieszkańcy otrzymali 9 lat wolnizny. Około 1563 roku starosta Jerzy von Diebes sprzedał sołtysom z Różyńska (braciom Janowi i Oleksemu) dodatkowo jeden łan sołecki. W 1564 roku działały we wsi już trzy karczmy. Podczas wojen szwedzkich, jesienią 1656 roku, Różyńsk ucierpiał w wyniku najazdu tatarskiego, m.in. uprowadzonych zostało 38 mieszkańców. Różyńsk należał do parafii ewangelickiej w Klusach, która powstała w latach 70. XVI wieku.

Szkoła we wsi została założona w pierwszej połowie XVIII wieku.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.

Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:

1857 r. – 316 osób

1933 r. – 481 osób

1939 r. – 460 osób

1988 r. – 509 osób

Religia

Wieś znajduje się obecnie na terenie parafii rzymskokatolickiej w Klusach. Nabożeństwa prowadzone są w miejscowej kaplicy filialnej.

Bibliografia

Białuński Grzegorz, Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku - starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie, Olsztyn 1996.
Kawecki Jan, Roman Bolesław, Ełk. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1970.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
Kreis Johannisburg – Wikipedia (niem.) [28.08.2026]

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Rożyńsk” (ID BDL 042815505022-0756761; SIMC 0756761; wartość 344), dostęp 28 sierpnia 2026.

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Rożyńsk” (ID BDL 042815505022-0756761; SIMC 0756761; wartość 344), dostęp 28 sierpnia 2026.

[1]