Porbady

	Porbady
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	olsztyński
Gmina	Jonkowo
Liczba ludności (2021)	110
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Porbady
	Położenie na mapie Polski ; Porbady
	53°49′00″N 20°15′00″E/53,816667 20,250000

Porbady (niem. Neu Schöneberg) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Olszyńskim, 5 km na południowy zachód od Jonkowa i 9 km na zachód od Olsztyna.

Dzieje miejscowości

Osada została założona przez osadników z pobliskiej Wrzesiny, którzy prawdopodobnie już w drugiej połowie XIV wieku zaczęli osuszać tutejsze bagna. Pierwsza wzmianka o nowej wsi pochodzi z 1415 roku. Była to wówczas wieś czynszowa, a kapituła wobec zniszczeń wojennych zdecydowała się zmniejszyć mieszkańcom czynsz. Według dokumentów z przełomu XV i XVI wieku Porbady obejmowały obszar 21 łanów, jednak po ostatniej wojnie polsko-krzyżackiej aż 16 łanów leżało odłogiem. Ponowne zagospodarowywanie wsi rozpoczęto około 1539 roku, zaś w 1564 roku przekształcono ją w folwark o powierzchni 25 łanów. Jednak już w 1575 roku Porbady znów stały się wsią czynszową. W 1599 roku założono tu karczmę. Według spisów z 1656 i 1717 roku wieś zajmowała obszar 24 łanów.

Na początku XIX wieku w ramach reform uwłaszczeniowych tutejsi chłopi za odszkodowaniem otrzymali uprawianą przez nich ziemię. W 1820 roku Porbady liczyły 16 gospodarstw.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

1820 – 86 osób
1857 – 135 osób
1861 – 162 osoby
1933 – 164 osoby
1939 – 139 osób

Zabytki

neogotycka kapliczka przydrożna
kapliczka przydrożna z dzwonniczką z 1933 roku

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Porbady” (ID BDL 042815614072-0477156; SIMC 0477156; wartość 110), dostęp 18 września 2026.

Bibliografia

Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Syrwid Robert, Warmińska gmina Jonkowo: historia i współczesność, Jonkowo 2010.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Jonkowo — tekst jednolity [18.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [18.09.2026]
Landkreis Allenstein – Wikipedia (niem.) [18.09.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Porbady” (ID BDL 042815614072-0477156; SIMC 0477156; wartość 110), dostęp 18 września 2026.

[1]