Pomielin

	Pomielin
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	iławski
Gmina	Zalewo
Sołectwo	Wieprz
Liczba ludności (2021)	84 (łącznie z: wieś Wieprz, przysiółek Pomielin)
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Pomielin
	Położenie na mapie Polski ; Pomielin
	53°46′03″N 19°36′46″E/53,767500 19,612778

Pomielin (niem. Pomehlen) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946–1975 wieś wchodziła w skład powiatu morąskiego.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Wieprz.

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Iławskim, nad jeziorem Jeziorak, 13 km na południe od Zalewa.

Dzieje miejscowości

Dokładna data założenia miejscowości nie jest znana. Pierwsza odnotowana wzmianka dotycząca miejscowości pojawia się w roku 1391. Obszar wsi obejmował wówczas 10 łanów. Pomielin dotkliwie ucierpiał w okresie wojen polsko-krzyżackich w XV i XVI wieku. Wieś częściowo opustoszała, a proces ponownego zasiedlania opuszczonych łanów przebiegał prawdopodobnie długo. W 1782 roku Pomielin wchodził w skład dóbr Boreczno i składał się wówczas z zaledwie 11 domów. Brakuje informacji o liczbie mieszkańców w tym okresie.

Prawdopodobnie wieś zaczęła podnosić się dopiero po spustoszeniu jakiego dokonała epidemia dżumy w latach 1709-1711. W połowie XIX w. wieś przekształcono w majątek, który zamieszkany był przez 86 osób i składał się z 8 budynków mieszkalnych. W 1939 roku Pomielin zamieszkiwało 90 osób.

Ze względu na swoje atrakcyjne położenie Pomielin w znacznym stopniu ma charakter miejscowości letniskowej. W niewielkiej odległości od wsi położony jest Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego.

Zabytki

Niedaleko Pomielina, nad brzegiem Jezioraka, znajduje się kurhan z epoki brązu, zlokalizowany ok. 250 m na południowy wschód od dawnego parku dworskiego.

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Wieprz” (ID BDL 042815407075-0490978; SIMC 0490978) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Wieprz | Pomielin), dostęp 6 września 2026.

Bibliografia

Morąg. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1973.
Niesiobędzki Wiesław, Powiat iławski. Dzieje, zabytki, pejzaż i kultura. Szkice historyczne, wydanie II, poprawione i poszerzone, Iława 2008.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Westpreussen, Commission bei Leon Saunier, Danzig und Elbing 1858.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Zalewo [06.09.2026]
Bank Danych Lokalnych GUS [06.09.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Wieprz” (ID BDL 042815407075-0490978; SIMC 0490978) — wartość zbiorcza obejmująca 2 jednostki SIMC (Wieprz | Pomielin), dostęp 6 września 2026.

[1]