Pogrodzie

	Pogrodzie
	; Pogrodzie. Kościół pw. św. Mikołaja.; Fot. Polimerek. Źródło: Category:Saint Nicholas church in Pogrodzie – Wikimedia Commons [27.08.2026]
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	elbląski
Gmina	Tolkmicko
Liczba ludności (2021)	551
	Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ; Pogrodzie
	Położenie na mapie Polski ; Pogrodzie
	54°17′22″N 19°35′59″E/54,289444 19,599722

Pogrodzie (niem. Neue Kirche) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Tolkmicko. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Położenie

Miejscowość graniczy z Parkiem Krajobrazowym Wysoczyzny Elbląskiej. Wieś leży w odległości 7 km od Tolkmicka.

Dzieje miejscowości

Miejscowość istniała już w czasach przedkrzyżackich jako osada pruska Podardichen. W roku 1305 został wystawiony przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim. W XVI wieku król Zygmunt Stary przekazał Pogrodzie biskupom warmińskim.

Po zakończeniu II wojny światowej miejscowość nosiła przez jakiś czas nazwę Moniuszkowo. Nazwa Podgrodzie zaczęła obowiązywać od 1954 roku. Nowi mieszkańcy wsi byli członkami Armii Krajowej, a dokładniej oddziału gen. Bolesława Nieczuja-Ostrowskiego. Generał, który również zamieszkał w Pogrodziu, założył Spółdzielnię Gospodarczo-Społeczną. W jej strukturach działała mleczarnia, piekarnia, miejscowy ośrodek zdrowia, sklepy, warsztat rzemieślniczy, a nawet kasyno spółdzielcze.

Wioska stała się sławna za sprawą dzieci. W latach 1946-1970 dokładnie co miesiąc rodziło się 13 kolejnych mieszkańców Pogrodzia. Miejscowość funkcjonuje obecnie jako wieś tematyczna: Wioska Dzieci.

Gospodarka

Przedsiębiorstwo wielobranżowe "AREA"
Domy drewniane "Drewkom" FHU
Produkcja mebli kuchennych "EDMAL"
Sklep ogólnospożywczy i przemysłowy s.c.
Sklep ogólnospożywczy "Pogrodzianka"
Firma handlowo-usługowa "Stars"
Agroturystyka "Kwatery pod wieżą"

Kultura

Organizacje i stowarzyszenia

Edukacja

Szkoła Podstawowa im. 106 Dywizji Piechoty Armii Krajowej

Turystyka

Pogrodzie Wioska Dzieci
Szlak Kopernikowski: Frombork - Kępki
Rodzinny Rajd Rowerowy: Pogrodzie - Chojnowo - Nowy Wiek - Pogrodzie

Zabytki

Kościół neogotycki pw. św. Mikołaja wzniesiony w roku 1885 na miejscu świątyni wybudowanej w roku 1366; we wnętrzu zachowała się renesansowa ambona, rzeźby oraz obraz przedstawiający patron świątyni autorstwa Józefa Korzeniewskiego
Zabytkowy cmentarz grzebalny
Kapliczka przydrożna
Kaplica cmentarna, wzniesiona w okresie epidemii dżumy

Przypisy

↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Pogrodzie” (ID BDL 042815404095-0159120; SIMC 0159120; wartość 551), dostęp 27 sierpnia 2026.

Bibliografia

Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. I-II, Olsztyn 2010-2011.
Miejsca z duszą. Miejscowości tematyczne Warmii i Mazur, tekst Mira Stankiewicz i in., Elbląg 2011.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [27.08.2026]

[1] Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Pogrodzie” (ID BDL 042815404095-0159120; SIMC 0159120; wartość 551), dostęp 27 sierpnia 2026.

[1]