Piwnice Wielkie
| Piwnice Wielkie | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | szczycieński |
| Gmina | Wielbark |
| Liczba ludności (2021) | 160[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Kod pocztowy | 12-160 |
| Tablice rejestracyjne | NSZ |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Piwnice Wielkie | |
Położenie na mapie Polski  Piwnice Wielkie | |
| |
Piwnice Wielkie (niem. Gross Piwnitz, od 1938 r. Grossalbrechtsort) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Wielbark. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Wieś położona jest w południowej części Pojezierza Mazurskiego, na pograniczu kurpiowsko–mazurskim. Miejscowość położona w odległości 6 km na południe od Wielbarka, przy drodze krajowej nr 57.
Dzieje miejscowości
Wieś założono w 1568 roku na 40 łanach na prawie chełmińskim; lokacja została potwierdzona trzy lata później, zwiększając zarazem obszar wsi do 66 łanów. Wieś należała do najludniejszych i największych w okolicy. W połowie XIX wieku obejmowała prawie 94 łany.
Obecnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:
- 1782 r. – 51 gospodarstw
- 1818 r. – 232 osoby, 40 gospodarstw
- 1858 r. – 361 osób, 55 gospodarstw
- 1933 r. – 426 osób
- 1939 r. – 387 osób, 68 gospodarstw
Zabytki
- dawny cmentarz ewangelicki położony za wsią, dość dobrze zachowany; w narożniku kwatera wojenna, w której pochowany jest oficer i 9 żołnierzy armii rosyjskiej, polegli 30 sierpnia 1914 roku
- kilka przykładów budownictwa drewnianego (chałupy nr 4, 6, 10) z końca XIX wieku
- kapliczka przydrożna, murowana, z przełomu XIX i XX wieku
Bibliografia
Knercer Wiktor, Cmentarze wojenne z okresu I wojny światowej w województwie olsztyńskim, Warszawa 1995.
Kossert Andreas, Mazury. Zapomniane Południe dawnych Prus Wschodnich, przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004.
Letkiewicz Arkadiusz, Z dziejów gminy Wielbark, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 44–47.
Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
Bank Danych Lokalnych GUS [21.09.2026]
Wojewódzka ewidencja zabytków [21.09.2026]
Kreis Ortelsburg – Wikipedia (niem.) [21.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Piwnice Wielkie” (ID BDL 042815617085-0490352; SIMC 0490352; wartość 160), dostęp 21 września 2026.