Pielgrzymowo
| Pielgrzymowo | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | nidzicki |
| Gmina | Kozłowo |
| Sołectwo | Pielgrzymowo |
| Liczba ludności (2021) | 309[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
| Tablice rejestracyjne | NNI |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Pielgrzymowo | |
Położenie na mapie Polski  Pielgrzymowo | |
| |
Pielgrzymowo (Ranis, niem. Pilgramsdorf) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Kozłowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Położenie
Miejscowość położona jest między drogą wojewódzką nr 545 a drogą krajową nr 7, w odległości ok. 6 km od Nidzicy.
Dzieje miejscowości
Nazwa miejscowości pochodzi od pierwszego właściciela wsi – rycerza Pielgrzyma (Pilgerima). Winrich von Kniprode nadał w 1362 r. rycerzowi Pielgrzymowi 60 włók na prawie chełmińskim. Pielgrzym zobowiązany został do jednej lekkiej służby konnej. Otrzymał również 9 lat wolnizny i prawo swobodnego połowu ryb w rzece Nidzie. Oryginał przywileju lokacyjnego zaginął, ale na prośbę sołtysa [komtur ostródzki Wolf von Sausenheim wystawił nowy dokument. Wieś otrzymała ponownie 9 lat wolnizny. Po tym okresie mieszkańcy musieli płacić czynsz w wysokości pół grzywny i dwóch kur oraz uiszczać pługowe. W 1437 r. Pielgrzymowo było wsią czynszową. Następnie w 1502 r. Fryderyk – książę saski – nadał: Jędrzejowi, Mikołajowi, Janowi, Maćkowi Morawskim 42 włóki na prawie chełmińskim. Bracia otrzymali obowiązek jednej służby na koniu i w zbroi. W 1509 r. komtur nidzicki Jobst Truchsess von Wetzhausen nadał mieszkańcom dodatkowych 12 łanów. W 1570 r. wśród mieszkańców wsi wymieniono następujące osoby: Górny, Paczoszka, Kaszonka, Klimek. W 1600 r. w Pielgrzymowie byli sami Polacy. W 1717 r. do wsi należał majątek szlachecki o obszarze 8 łanów i wolna wieś z 60 łanami i 25 chłopami chełmińskimi. Obszar ten należał do Sophie von Polenz.
Szkołę we wsi założono w okresie panowania króla Fryderyka Wilhelma III. W XIX w. Pielgrzymowo znajdowało się w powiecie niborskim.
Gospodarka
We wsi działa firma grzewcza.
Religia
Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Nidzicy.
Bibliografia
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. IV, Warszawa 1883.
Wijaczka Jacek, Dzieje wsi do końca XVIII wieku, [w:] Historia Nidzicy i okolic, pod red. Waldemara Reznera, Nidzica 2012, ss. 165–202.
Bank Danych Lokalnych GUS [06.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Pielgrzymowo” (ID BDL 042815611032-0479379; SIMC 0479379; wartość 309), dostęp 6 września 2026.