Pawłocin
| Pawłocin | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | piski |
| Gmina | Biała Piska |
| Liczba ludności (2021) | 81[1] |
| Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
| Kod pocztowy | 12-230 |
| Tablice rejestracyjne | NPI |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Pawłocin | |
Położenie na mapie Polski  Pawłocin | |
| |
Pawłocin (niem. Pawlozinnen, od 1938 r. Paulshagen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Położenie
Wieś położona jest na terenie Pojezierza Ełckiego wchodzącego w skład Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Pawłocin leży w odległości 7 km na wschód od Białej Piskiej, przez wieś przebiega droga do Prostek. W pobliżu płynie strumyk Pawłocina – górny bieg strumienia Konopki; znajduje się tu również kilka wzniesień: góra Dąbrowa (157 m n.p.m.), Walewska Góra (199 m n.p.m.) oraz Żal lub Góra Pawłocińska (168 m n.p.m.), wszystkie w odległości nie większej niż 2 km od wsi.
Dzieje miejscowości
Wieś istniała prawdopodobnie już w pierwszej połowie XV wieku (przed 1424 rokiem). Dalsze losy wsi związane są z osobą niejakiego Bartosza. W 1435 roku otrzymał on przywilej na 64 łany, z których większość położona była nad strumykiem Konopka. Na owych 64 łanach powstały cztery dobra: Pawłocin, Płachty, Rolki i Konopki. Później dobra te trafiły w ręce Pawłoczyńskich. Mikołaj Pawłoczyński utracił je w konsekwencji swego poparcia dla Zygmunta Starego podczas kampanii 1520 roku. Król Polski wstawiał się potem u księcia Albrechta za Pawłoczyńskim, ale prawdopodobnie bez skutku. Pawłocin odkupili Paweł Ozor i jego brat Stanisław. Tenże Paweł w 1529 roku sprzedał połowę swego majątku w Pawłocinie i Kruszewie niejakiemu Mikołajowi, jego trzem braciom i ich matce.
Szkoła w Pawłocinie powstała w 1856 roku. W 1935 roku uczęszczało do niej 47 dzieci, pracował jeden nauczyciel.
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:
- 1857 r. – 218 osób
- 1939 r. – 204 osoby
Zabytki
- dawny cmentarz ewangelicki z XIX wieku, wpisany do gminnego rejestru zabytków
- w lesie koło wsi znajdowała się mogiła żołnierza rosyjskiego poległego w tej okolicy podczas działań wojennych 1915 roku; nie zachowała się
Bibliografia
Białuński Grzegorz, Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Pawlicki Ryszard Wojciech, Cmentarze i mogiły wojenne z okresu pierwszej wojny światowej na obszarze byłego powiatu piskiego, Znad Pisy, nr 4, 1996, ss. 49–69.
Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [16.09.2026]
Kreis Johannisburg – Wikipedia (niem.) [16.09.2026]
Przypisy
- ↑ Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, zmienna „ogółem” (ID 1639616), rok 2021, miejscowość statystyczna „Pawłocin” (ID BDL 042815516015-0755164; SIMC 0755164; wartość 81), dostęp 16 września 2026.