Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Hartowcu
| Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Hartowcu | |
![]() źródło: www.torun.opoka.org.pl
| |
| Siedziba | Hartowiec |
| Adres | Hartowiec 25, 13-220 Rybno |
| Data powołania | 08.05.1994 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| diecezja | toruńska |
| Dekanat | Rybno Pomorskie |
| kościół | kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Hartowcu |
| Wspomnienie liturgiczne | niedziela po 14 września |
| Diecezja Toruńska – Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Hartowcu | |
Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Hartowcu – parafia rzymskokatolicka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w diecezji toruńskiej, w dekanacie Rybno Pomorskie.
Historia parafii
Hartowiec jest wzmiankowany w dokumencie z 1336 r. dotyczącym okolic Zwiniarza. Data pierwszej lokacji wsi nie jest znana. W 1371 r. biskup chełmiński Wikbold odnowił jej przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim.
Mieszkańcy Hartowca należeli do pobliskiej parafii w Zwiniarzu. Na początku XVII wieku we wsi wzniesiono kaplicę, w której odprawiano nabożeństwa. Plan rozwoju miejscowości z 2007 roku przypisuje jej budowę około 1601 r. prawdopodobnie Sewerynowi Zalewskiemu, właścicielowi ponad 30 włók ziemi w Hartowcu. Ówczesna kaplica posiadała na wyposażeniu bogato zdobiony ołtarz. Znajdowały się tam wizerunki św. Jana, płaczącej Matki Boskiej oraz ukrzyżowanego Chrystusa. Ponadto kaplica była wyposażona w dzwon, który sygnalizował wiernym porę odprawiania mszy św. W 1750 r. kaplicę odnowił biskup chełmiński Wojciech Stanisław Leski. W 1777 r. została rozebrana.
Pierwsze próby zmierzające do utworzenia w Hartowcu odrębnej parafii podejmowano w okresie międzywojennym. Mieszkańcy wsi wielokrotnie starali się uzyskać pozwolenie na wzniesienie kaplicy dla potrzeb wiernych. Wybuch wojny przerwał te starania. Dalsze starania doprowadziły do budowy kościoła. W 1983 r. biskup pomocniczy diecezji chełmińskiej Edmund Piszcz poświęcił mury powstającej świątyni. W 1984 r. zakończono prace budowlane, wówczas Marian Przykucki (biskup chełmiński) poświęcił ukończony kościół. W 1992 r. wykupiono budynek dawnej szkoły, aby zagospodarować ją dla organizującej się parafii. Budynek przystosowano na plebanię i Diecezjalny Ośrodek Rekolekcyjny. Funkcję dyrektora powierzono ks. Markowi Wysieckiemu, pierwszemu proboszczowi parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Hartowcu.
Odrębną parafię powołano do życia 8 maja 1994 r. Erygowania parafii dokonał Andrzej Suski (biskup toruński).
Stowarzyszenia parafialne
W archiwalnym wykazie diecezjalnym z 2011 roku wymieniono:
- Dziecięcy Teatr "Dzieci Pana Boga"
- Ruch Pielgrzymkowy
- Żywy Różaniec
- Ministranci i Lektorzy
- Schola
- Rycerstwo Niepokalanej
- Caritas
- Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży
Zobacz też
Hartowiec, pl.wikipedia.org[23.08.2014]
Bibliografia
Diecezja Toruńska – Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Hartowcu [dostęp 26.08.2026]
torun.opoka.org.pl[23.08.2014]
Plan rozwoju miejscowości Hartowiec, załącznik do uchwały nr IX/35/07 Rady Gminy Rybno z 26.09.2007, s. 5–8 [dostęp 04.10.2026]
Instytut Historii PAN, Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu — Hartowiec [dostęp 04.10.2026]
