Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym
| Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym | |
Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym. Fot. Romek. Źródło: Wikimedia Commons
| |
| Siedziba | Stoczek Klasztorny |
| Adres | Stoczek Klasztorny 30, 11-106 Kiwity |
| Data powołania | 4 marca 1981 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Lidzbark Warmiński |
| Kościół | Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym |
| Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym | |
Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym — rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Lidzbark Warmiński należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się w Stoczku Klasztornym.



Historia parafii
Początki kultu maryjnego w Stoczku Klasztornym sięgają czasów średniowiecza, ale są mało znane. Według legendy dwie dziewczynki grabiące siano na łące nieopodal Stoczka znalazły w pniu starego dębu figurkę Matki Bożej. Na miejscu tego wydarzenia wzniesiono kaplicę. W czasie reformacji kaplica została sprofanowana, a figurka zaginęła.
Powstanie sanktuarium w dzisiejszej formie związane jest z sytuacją polityczną Polski w XVII wieku, kiedy była nękana wojnami z Rosją, Turcją i Szwecją. Biskup Mikołaj Szyszkowski złożył ślub, że jeśli Warmia zazna wreszcie spokoju, wybuduje kościół.
Po zawarciu w 1635 roku 26-letniego rozejmu ze Szwecją w Sztumskiej Wsi biskup poczuł się zobowiązany do wypełnienia swego ślubu. Rządca diecezji warmińskiej na budowę kościoła wybrał Stoczek. Opiekę nad nim biskup powierzył zakonowi ojców bernardynów.
Świątynię wybudowano w stylu barokowym, w formie rotundy. Konsekracji kościoła dokonał biskup Andrzej Załuski 16 lipca 1700 roku, nadając świątyni tytuł Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Kult Matki Bożej z każdym rokiem stawał się coraz popularniejszy. Powiększono klasztor, w którym pod koniec XVII wieku mieszkało dwunastu ojców i kilkunastu braci.
Stoczkowski klasztor w wyniku dekretu kasacyjnego z 30 października 1810 roku przejął skarb państwa. Po szesnastu latach od wprowadzenia dekretu kasacyjnego, 4 kwietnia 1826 roku, w obecności tysięcy wiernych władze pruskie zamknęły sanktuarium. Wiele dzieł sztuki uległo w tym okresie rozproszeniu, a w samym klasztorze władze pruskie urządziły szkołę elementarną. W wyniku starań rządcy diecezji warmińskiej, biskupa Józefa von Hohenzollerna, władze pruskie zgodziły się oddać Kościołowi zniszczoną świątynię. Sanktuarium ponownie ożywiło swą działalność religijną, odżył ruch pielgrzymkowy.
W 1870 roku do Stoczka przybyli Misjonarze św. Wincentego a Paulo z Kolonii, jednak nie na długo. Po trzech latach, w wyniku Kulturkampfu musieli opuścić Stoczek. Opiekę nad sanktuarium objęli wówczas księża diecezjalni. W roku 1920, 18 października, do Stoczka powrócili z prowincji śląskiej ojcowie franciszkanie.
Po zakończeniu II wojny światowej Stoczek wraz z Warmią ponownie znalazł się w granicach państwa polskiego. Według historii udostępnionej przez sanktuarium polscy bernardyni przybyli do Stoczka w kwietniu 1946 roku i opuścili go po siedmiu latach. Starsza relacja zamieszczona na stronie parafii św. Faustyny w Ostródzie podaje z kolei, że próbę ponownego objęcia klasztoru podjęto w 1949 roku. Świątynią opiekował się proboszcz z Kiwit. 13 marca 1957 roku biskup Tomasz Wilczyński powierzył sanktuarium w Stoczku księżom marianom wysiedlonym przez władze komunistyczne z Bielan w Warszawie w 1954 roku, którzy w latach 1954–1957 przebywali w Gietrzwałdzie w Domu Najświętszej Maryi Panny. Księża marianie prowadzili prace remontowe i konserwatorskie w sanktuarium. 30 marca 1972 roku przekazano klasztor i świątynię na własność księżom marianom.
W świątyni znajduje się słynący łaskami obraz Matki Pokoju, ukoronowany przez Ojca Świętego Jana Pawła II podczas jego pielgrzymki do Polski w 1983 roku.
W klasztorze w Stoczku w latach 1953–1954 więziony był przez władze komunistyczne kardynał Stefan Wyszyński. 8 grudnia 1953 roku złożył tu akt osobistego oddania się Matce Bożej. W jednym z pomieszczeń znajduje się izba pamięci, utrwalająca obecność ks. Prymasa w tym miejscu. 19 maja 1987 roku papież Jan Paweł II kościół Najświętszej Maryi Panny Matki Pokoju w Stoczku Klasztornym włączył w poczet Bazylik Mniejszych.
Domy zgromadzeń zakonnych na terenie parafii
- Zgromadzenie Księży Marianów pod Wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
Zobacz też
Archidiecezja Warmińska
Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym
Bibliografia
Historia sanktuarium Matki Bożej Pokoju w Stoczku Klasztornym, opracowanie sanktuarium, s. 1–5 [dostęp 04.10.2026]
Historia Sanktuarium Matki Bożej Pokoju w Stoczku Klasztornym [dostęp 24.09.2026]
Archidiecezja Warmińska – Parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Klasztornym [dostęp 26.08.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999
Stoczek Klasztorny (Warmiński) [26.10.2014]
pl.wikipedia.org, Stoczek Klasztorny [26.10.2014]