Przejdź do zawartości

Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce

Bazylika Mniejsza Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce. Fot. Marek i Ewa Wojciechowscy. Źródło: Wikimedia Commons
Bazylika Mniejsza Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce. Fot. Marek i Ewa Wojciechowscy. Źródło: Wikimedia Commons
Siedziba Święta Lipka
Adres Święta Lipka 29, 11-440 Reszel
Data powołania 1816 r.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja warmińska
Dekanat Reszel
Kościół Bazylika Mniejsza Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce
swlipka.pl

Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce — rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Reszel należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się w Świętej Lipce.

Wnętrze kościoła w Świętej Lipce, fot. Mieczysław Kalski
Organy w kościele w Świętej Lipce, fot. Mieczysław Kalski
Wnętrze kościoła w Świętej Lipce, fot. Mieczysław Kalski


Historia parafii

Początki kultu maryjnego w Świętej Lipce wiążą się z przekazami ludowymi. Sanktuarium wywodzi je z XIV wieku, natomiast według Narodowego Instytutu Dziedzictwa kult jest po raz pierwszy poświadczony w źródłach w 1473 roku. Według tradycji skazaniec wyrzeźbił figurkę Matki Bożej, dzięki czemu został uwolniony, a następnie umieścił ją na lipie przy drodze z Kętrzyna do Reszla.

Według sanktuarium w 1525 roku, w okresie reformacji, kaplicę zburzono, lipę wycięto, a figurkę wrzucono do Jeziora Wirowego. Kult przywrócono na początku XVII wieku. Stefan Sadorski, sekretarz króla Zygmunta III Wazy, odkupił grunty i ufundował nową kaplicę. Według NID grunty nabywano w latach 1617–1619, a kaplicę konsekrowano w 1621 roku. W 1631 roku sprowadzono jezuitów, którzy pełną administrację nad sanktuarium przejęli w 1639 roku.

W 1685 roku jezuici przygotowywali teren pod budowę kościoła, gromadzili materiały, ścięto część wzgórza, zasypano bagna, a grunt umacniano, wbijając gęsto długie pale olchowe okute na końcu żelazem. Kamień węgielny poświęcił biskup warmiński kardynał Michał Radziejowski 1 listopada 1687 roku. Kościół został konsekrowany 15 sierpnia 1693 roku przez biskupa Jana Stanisława Zbąskiego. W dalszej kolejności wybudowano dom zakonny oraz czworoboczne obejście krużgankowe z narożnymi kaplicami.

W 1780 roku, po kasacie zakonu jezuitów, sanktuarium przeszło pod opiekę duchowieństwa diecezjalnego. Według katalogu archidiecezji parafia powstała w 1816 roku. Jezuici wrócili do Świętej Lipki w 1932 roku, a po II wojnie światowej sanktuarium opiekowali się jezuici polscy.

11 sierpnia 1968 roku odbyła się koronacja obrazu Matki Bożej Świętolipskiej. Aktu koronacji dokonał prymas Stefan Wyszyński. Uroczystą sumę odprawił kardynał Karol Wojtyła. W 1983 roku Jan Paweł II nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej.

Miejsca nabożeństw poza kościołem parafialnym

Według panoramy parafii z 5 lutego 2012 roku msze odprawiano wtedy także w Pilcu, Siemkach i Lembruku.

Domy zgromadzeń zakonnych na terenie parafii

  • Towarzystwo Jezusowe

Działalność parafii

Działały wtedy chór parafialny, ministranci, Żywy Różaniec i świetlica dla dzieci prowadzona przez siostry katarzynki. W duszpasterstwie pracowali ojcowie Wiesław Kulisz i Roman Jodłowski oraz brat Krzysztof.

Zobacz też

Archidiecezja Warmińska
Bazylika Mniejsza Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce
Figura Matki Bożej na Lipie w Bazylice w Świętej Lipce
Kamienny krucyfiks w kościele Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Świętej Lipce
Rzeźba Matki Bożej Niepokalanej w Bazylice w Świętej Lipce
Portret Stefana Sadorskiego w Bazylice w Świętej Lipce
Świętolipskie Wieczory Muzyczne

Bibliografia

Archidiecezja Warmińska – Święta Lipka, Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny [dostęp 04.10.2026]
Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce – Historia [dostęp 04.10.2026]
Narodowy Instytut Dziedzictwa – Święta Lipka, sanktuarium pielgrzymkowe, część „Historia”. [dostęp 04.10.2026]
Krzysztof Kozłowski, Najlepszy sołtysowy chór, „Posłaniec Warmiński”, 05.02.2012, s. VIII. [dostęp 04.10.2026]