Parafia pw. Matki Bożej Gietrzwałdzkiej w Zelkach
| Parafia pw. Matki Bożej Gietrzwałdzkiej w Zelkach | |
| Siedziba | Zelki |
| Adres | Zelki, 11-510 Wydminy |
| Data powołania | 1 marca 1978 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | Kościół rzymskokatolicki |
| Diecezja | ełcka |
| Kościół | Kościół pw. Matki Bożej Gietrzwałdzkiej w Zelkach |
Parafia pw. Matki Bożej Gietrzwałdzkiej w Zelkach – parafia rzymskokatolicka w Zelkach. Należy do diecezji ełckiej.[1]
Adres: Zelki, 11-510 Wydminy.[1]
Historia parafii
W 1513 roku Zelki należały do parafii w Starych Juchach. Pierwszy kościół ewangelicki wzniesiono tu w 1564 roku. Przed 1970 rokiem obecna świątynia służyła ewangelikom (do 1963 roku)[1] oraz, przez pewien czas po wojnie, wyznawcom Polskiego Kościoła Narodowego. Katolicy uzyskali kościół 29 marca 1970 roku, a budynek przekazano początkowo w administrację parafii w Starych Juchach.[1][2]
Samodzielną parafię rzymskokatolicką erygowano 1 marca 1978 roku. Dekret wydał biskup warmiński Józef Drzazga. Księgi parafialne prowadzone są od 1970 roku. Pierwszym proboszczem został ks. Stanisław Kowalski, który kierował parafią do 2010 roku.[1][2]
Na terenie parafii działa kaplica filialna pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Talkach. Urządzono ją w budynku po dawnym klubie wiejskim, a ks. Stanisław Kowalski poświęcił ją 26 sierpnia 1991 roku. Cmentarz parafialny założono w 1971 roku. W 1997 roku do parafii należało około 1350 katolików, a w 2017 roku 850. Odpust ku czci Matki Bożej Gietrzwałdzkiej przypada w pierwszą niedzielę września.[2][1]
Kościół
Obecny kościół, neogotycki, powstał w 1844 roku według projektu przypisywanego Karlowi Friedrichowi Schinklowi. Po I wojnie światowej świątynię całkowicie przebudowano. W rejestrze zabytków figuruje ona jako kościół ewangelicki z lat 1844 i 1932 (wpis z 10 marca 1989 roku, numer 661).[1][2][3]
Kościół jest orientowany i stoi na planie prostokąta o wymiarach 25 na 17 metrów. Od zachodu wznosi się ceglana wieża o wysokości ponad 24 metrów. Wnętrze zdobi polichromia przedstawiająca historię objawień Matki Bożej w Gietrzwałdzie, wykonana przez Józefa Warzyńskiego. W 1980 roku w nawie powstała druga polichromia, o tematyce sakramentów. Ambonkę i chrzcielnicę z drewna świerkowego wykonano w 1996 roku. Dawne organy skradziono po II wojnie światowej.[2]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Zelki - Parafia pw. MB Gietrzwałdzkiej [dostęp: 24.09.2026].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Wojciech Guzewicz, Kościoły i parafie diecezji ełckiej (część 30), „Civitas et Lex” 2025, nr 4(48), s. 8–10 [dostęp: 08.10.2026].
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie, stan na 30.06.2026, Narodowy Instytut Dziedzictwa, s. 59 [dostęp: 08.10.2026].
Bibliografia
Zelki - Parafia pw. MB Gietrzwałdzkiej [dostęp: 24.09.2026].
Wojciech Guzewicz, Kościoły i parafie diecezji ełckiej (część 30), „Civitas et Lex” 2025, nr 4(48), s. 8–10 [dostęp: 08.10.2026].
Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie, stan na 30.06.2026, Narodowy Instytut Dziedzictwa, s. 59 [dostęp: 08.10.2026].