Parafia pw. św. Pawła Apostoła w Elblągu
| Parafia pw. św. Pawła Apostoła w Elblągu | |
Fot. sonia27. Źródło: polskaniezwykla.pl
| |
| Siedziba | Elbląg |
| Adres | ul. Obrońców Pokoju 10, 82-300 Elbląg |
| Data powołania | 15 czerwca 1979 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | Kościół rzymskokatolicki |
| Diecezja | elbląska |
| Dekanat | Elbląg (Północ) |
| kościół | Kościół pw. św. Pawła Apostoła w Elblągu |
| Wspomnienie liturgiczne | 25 stycznia — Nawrócenie św. Pawła Apostoła |
Parafia pw. św. Pawła Apostoła w Elblągu – parafia rzymskokatolicka w diecezji elbląskiej, w dekanacie Elbląg (Północ).
Dzieje miejscowości
Elbląg został założony w XIII w. Początki jego dziejów są datowane na rok 1237. Historia miasta wiąże się z członkami wojsk krzyżackich. Na tym terenie w pobliżu rzeki Krzyżacy założyli zamek do celów obronnych. Z czasem powstała tu także osada specjalizująca się w handlu.
10 kwietnia 1246 r. osada otrzymała prawa miejskie lubeckie. Elbląg był członkiem Hanzy w wieku XIV. Po bitwie pod Grunwaldem społeczność Elbląga oddała hołd polskiemu monarsze. W 1454 r. Elbląg poddał się królowi polskiemu, a drugi pokój toruński z 1466 r. potwierdził przynależność miasta do Królestwa Polskiego. Po I rozbiorze Polski Elbląg należał do zaboru pruskiego. Natomiast po I wojnie światowej miasto było częścią Prus Wschodnich.
Działalność zakonników
W 1238 r. do miasta przybyli zakonnicy, którzy mieli szerzyć wiarę chrześcijańską wśród pogańskich Prusów. Byli to dominikanie, którzy działali przy ówczesnym kościele pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny.
Według opisu Muzeum Archeologiczno-Historycznego konwent brygidek, ulokowany w Elblągu w 1458 r., opuścił miasto po niespełna pół wieku działalności. W jego dawnym budynku otwarto w 1535 r. Gimnazjum Elbląskie. W 1542 r. kościół i opustoszały klasztor dominikanów przekazano luterańskiej Radzie Miejskiej.
Po zakończeniu II wojny światowej od 1945 r. do Elbląga zaczęli napływać franciszkanie. Z początku nie ograniczali się do pracy w konkretnym kościele, lecz działali we wszystkich, jakie były w mieście. Od 1954 r. ich praca duszpasterska skupiła się przy kościele pod wezwaniem św. Pawła Apostoła. Świątynia ta pierwotnie należała do protestantów. Według historii opublikowanej przez franciszkanów, w 1958 r. na mocy decyzji bp. Tomasza Wilczyńskiego, kościół, dawna pastorówka i przyległy plac stały się własnością zakonu. Klasztor pw. św. Pawła Apostoła erygował 3 grudnia 1958 r. prowincjał o. August Rosiński. W latach 1961–1980 mieszkał i pracował w klasztorze o. Andrzej Klimuszko. Jego imię nadano domowi parafialnemu wybudowanemu w 1986 r.
Kościół parafialny
Siedzibą parafii pw. św. Pawła Apostoła w Elblągu jest kościół św. Pawła Apostoła. Według karty Diecezji Elbląskiej parafię erygowano 15 czerwca 1979 r., a historia publikowana przez samą świątynię podaje w skrócie lata 1979/1980. Kościół powstał wcześniej. Pierwotnie należał on do wspólnoty ewangelicko-augsburskiej. W XIX w. miasto zaczęło się dynamicznie rozwijać, powstawały nowe osiedla. Liczba ewangelików była na tyle duża, że podjęto decyzję o budowie kościoła przeznaczonego specjalnie dla ich potrzeb. Prace budowlane nad jego powstaniem trwały pod koniec XIX w., tj. w latach 1892-1895. Niedługo po zakończeniu budowy powołano do życia także parafię ewangelicką, co nastąpiło w 1899 r.
W wyniku II wojny światowej obiekt uległ znacznym uszkodzeniom. Żołnierze radzieccy przeznaczyli kościół na stajnię dla koni. Franciszkanie przywrócili świątynię do użytku liturgicznego i 15 sierpnia 1945 r. została ona ponownie poświęcona.
Bibliografia
Franciszkanie w Elblągu, Historia kościoła [dostęp 05.10.2026]
Franciszkanie w Elblągu, Historia klasztoru [dostęp 05.10.2026]
Urząd Miejski w Elblągu, Historia miasta [dostęp 05.10.2026]
Urząd Miejski w Elblągu, Elbląskie kalendarium [dostęp 05.10.2026]
Wiesława Rynkiewicz-Domino, Tu uczono najlepiej, Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu [dostęp 05.10.2026]
Gminny Program Opieki nad Zabytkami Elbląga 2026–2029, s. PDF 83 [dostęp 05.10.2026]
Diecezja Elbląska – Parafia Św. Pawła Apostoła w Elblągu [dostęp 26.08.2026]
polskaniezwykla.pl[11.08.2014]
alterna.vel.pl, Historia kościoła św. Pawła Apostoła w Elblągu[11.08.2014]
alterna.vel.pl Joskowski Z., Historia parafii[11.08.2014]
Deon.pl, wykaz parafii: Parafia pw. św. Pawła Apostoła w Elblągu[11.08.2014]