Przejdź do zawartości

Parafia pw. św. Mikołaja w Sząbruku

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia pw. św. Mikołaja w Sząbruku

Kościół pw. św. Mikołaja i Jana Ewangelisty w Sząbruku, źródło: Wikimedia Commons
Kościół pw. św. Mikołaja i Jana Ewangelisty w Sząbruku, źródło: Wikimedia Commons
Siedziba Sząbruk
Adres Sząbruk, ul. św. Anny 1, 11-036 Gietrzwałd
Data powołania I połowa XIV w.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja warmińska
Dekanat Łukta
Kościół Kościół pw. św. Mikołaja i Jana Ewangelisty w Sząbruku

Parafia pw. św. Mikołaja w Sząbruku — rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Łukta należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się w Sząbruku.

Historia parafii

Z zachowanych dokumentów wynika, że parafia istniała w Sząbruku jeszcze przed lokacją samej miejscowości. Świątynię uposażono w przywileju lokacyjnym 22 lipca 1363 roku. Konsekrował ją 2 kwietnia 1500 roku biskup pomocniczy Jan Wilde ku czci św. Mikołaja i św. Jana Ewangelisty.

Pierwotnie była to budowla salowa z zakrystią od północy. Według Leksykonu Kultury Warmii i Mazur wieżę dobudowano w XVII wieku, natomiast opis Gminnego Ośrodka Kultury w Gietrzwałdzie datuje ją na XVIII wiek. Hełm pochodzi z 1790 roku. W 1771 roku dobudowano szczyt wschodni o formach gotyckich. W latach 1911–1913 przeprowadzono rozbudowę kościoła według projektu Fritza Heitmanna z Królewca. Powstał wówczas trójnawowy halowy korpus z prostokątnie zamkniętym prezbiterium i dwoma zakrystiami. Ponownej konsekracji kościoła dokonał 19 lipca 1913 roku biskup pomocniczy Edward Herrmann ku czci św. Mikołaja i św. Anny. Stary kościół stał się właściwie przedsionkiem nowego. Podczas prac konserwatorskich, które prowadzono w latach 80. XX w., odkryto malowidła gotyckie, pochodzące z początku XVI wieku. Na stropie kościoła znajdują się malowidła z XVIII w. Z tego samego czasu pochodzą zachowane ołtarze i obrazy. Ołtarz główny przedstawia Świętą Rodzinę oraz patrona parafii. Opis Gminnego Ośrodka Kultury w Gietrzwałdzie datuje go na 1748 r., a Leksykon Kultury Warmii i Mazur — na 1744 r. Początkowo kościół posiadał dwa dzwony z brązu, ale jeden został odebrany w czasie I wojny światowej na zarządzenie władz niemieckich.

Wystrój nowego kościoła jest neobarokowy. Witraże wykonała firma Franz Binsfeld z Trewiru w roku 1911. Są tu również tablice pamiątkowe ku czci urodzonego na terenie parafii ks. Wojciecha Turowskiego i ku czci króla Belgów Baudouina I i jego małżonki Fabioli, którzy uczestniczyli tu we mszy w 1977 roku. Na terenie parafii znajduje się wybudowana w 1994 roku w Unieszewie kaplica filialna pw. św. Antoniego.

Filie parafii

  • kaplica filialna w Unieszewie

Bibliografia

Leksykon Kultury Warmii i Mazur, Kościół pw. św. Mikołaja i Jana Ewangelisty w Sząbruku [dostęp 05.10.2026]
Parafia św. Mikołaja Biskupa w Sząbruku — adres i informacje parafialne [dostęp 05.10.2026]
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętego Mikołaja Biskupa w Sząbruku [dostęp 26.08.2026] Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (do 1945 roku), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2003
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945-1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006
it.gokgietrzwald.pl, Kościół w Sząbruku [2.10.2014]