Przejdź do zawartości

Parafia pw. św. Katarzyny w Płoskini

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia pw. św. Katarzyny w Płoskini

Kościół parafialny. Źródło: Wikimedia Commons
Kościół parafialny. Źródło: Wikimedia Commons
Siedziba Płoskinia
Adres Płoskinia 58, 14-526 Płoskinia
Data powołania I połowa XIV w.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja warmińska
Dekanat Braniewo
kościół Kościół pw. św. Katarzyny w Płoskini
Wspomnienie liturgiczne 25 listopada

Parafia pw. św. Katarzyny w Płoskini – parafia rzymskokatolicka położona w archidiecezji warmińskiej, w dekanacie Braniewo.

Historia parafii i miejscowości

Pierwsze informacje o Płoskini pochodzą z początku XIV w. Wieś lokowano w 1305 r. z inicjatywy kapituły warmińskiej, na terenie wcześniejszej pruskiej osady Scolyten. W XIV w. powstały młyn i karczma, a w XVI w. funkcjonowała szkoła parafialna.

W czasie wojny polsko-szwedzkiej w latach 1626–1629 wieś doznała znacznych szkód.

Kościół parafialny

Gotycki, jednonawowy kościół pw. św. Katarzyny wzniesiono z cegły w XIV w. Budowę korpusu datuje się na lata 1330–1360, a wieży na drugą połowę XIV lub XV w. Maria Erdman-Przełomcowa w opracowaniu z 1966 r. przyjmowała przebudowę wcześniejszego prezbiterium około połowy XVII w., a serwis Architektura Średniowiecza i Starożytności datuje zachowaną część ze sklepieniem gwiaździstym na połowę XIV w. Sklepione prezbiterium wymienia opis wizytacji z 1623 r. W 1884 r. powiększono je o wieloboczne zamknięcie.

Neogotycki ołtarz główny pochodzi z około 1884 r. Późnobarokowe ołtarze boczne wykonano w 1721 r. w warsztacie Krzysztofa Peuckera. Ambona pochodzi z XVII w. W kościele zachowały się także barokowe obrazy oraz polichromie na stropie nawy z początku XVIII w. Maria Erdman-Przełomcowa datowała malowidło Sądu Ostatecznego na drugą połowę XVII w., a dekorację stropu na 1714 r., przytaczając także wcześniejsze datowanie stropu na 1713 r.

W prezbiterium znajdują się trzy okna witrażowe wykonane w warsztacie Josefa Marii Machhausena z Koblencji. Witraż centralny przedstawia Tron Łaski połączony ze sceną Ukrzyżowania, a boczne – postacie świętych.

Plebania pochodzi z drugiej połowy XVIII w. Według opisu Szlaku Świętej Warmii z 2021 r. we wsi jest dziewięć kapliczek, w tym obiekty z początku XX w.

W 1945 r. kościół został nieznacznie uszkodzony, a następnie odnowiony. Należy do lepiej zachowanych wiejskich świątyń na Warmii.

Bibliografia

Maria Erdman-Przełomcowa, Badania i konserwacja polichromii na ścianie tęczowej kościoła parafialnego w Płoskini, „Ochrona Zabytków” 19 (1966), nr 4, s. 38–39, 47–49.
Płoskinia – kościół św. Katarzyny, Architektura Średniowiecza i Starożytności [dostęp 05.10.2026].
Płoskinia: Kunszt warmińskich witraży, Szlak Świętej Warmii, 10.06.2021 [dostęp 05.10.2026].
Kościół pw. św. Katarzyny w Płoskini, Leksykon Kultury Warmii i Mazur [dostęp 05.10.2026].
NID, Rejestr zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego, stan na 31.12.2024, s. 17.
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (do 1945 roku), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2003.
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945–1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006.
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętej Katarzyny w Płoskinia [dostęp 26.08.2026] Archidiecezja Warmińska: parafia Płoskinia[19.08.2014]
mazuryaktywnie.pl[19.08.2014]
ciekawemazury.pl[19.08.2014]
polskaniezwykla.pl[19.08.2014]
Deon.pl, wykaz parafii: Parafia pw. św. Katarzyny w Płoskini[19.08.2014]