Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie
| Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie | |
Kościół św. Jana Chrzciciela, fot. Aleksandra Kapłon
| |
| Siedziba | Orneta |
| Adres | ul. Kościelna 3, 11-130 Orneta |
| Data powołania | XIV w. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | Kościół rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Orneta |
| kościół | Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Ornecie |
| Wspomnienie liturgiczne | 24 czerwca |
| orneta.parafia.info.pl | |
Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie – parafia rzymskokatolicka usytuowana na terenie archidiecezji warmińskiej, w dekanacie Orneta.
Parafia i kościół parafialny
Zarówno parafia św. Jana Chrzciciela, jak i kościół parafialny powstały w wieku XIV.

Własna historia parafii wiąże początki kościoła z lokacją miasta na początku XIV w. i bp. Eberhardem z Nysy. Pierwsza świątynia była prawdopodobnie drewniana i stała w sąsiedztwie ratusza. Wspomina też dawnego proboszcza, ks. Henryka.
Obecny gotycki kościół budowano w latach 1338–1349, za rządów bp. Hermana z Pragi. Według własnej historii parafii i opisu w portalu Zabytki Warmii i Mazur konsekrował go w 1379 r. bp Henryk III Sorbom, ku czci Boga Wszechmogącego, Maryi i św. Jana Ewangelisty.
W XV w. dobudowano dziesięć kaplic. Po rozbudowie kościół ponownie konsekrowano w 1494 r., nadając mu wezwanie św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. Uszkodzenia z okresu ostatniej wojny polsko-krzyżackiej wymagały remontu, który według opisu zabytku przeprowadzono w 1525 r. Zewnętrzna bryła kościoła utrwaliła się w XVI w., a około 1900 r. przeprowadzono jego renowację.
Kościół ma układ bazylikowy: nawa główna jest wyższa od naw bocznych.
Ważniejsze elementy wyposażenia świątyni:
- kaplica św. Krzyża z chrzcielnicą
- kaplica Zwiastowania
- ołtarz N.M. Panny
- kruchta
- renesansowe krzesło
- kaplica N.M.P. Częstochowskiej
- kaplica św. Piotra i Pawła
- kaplica Trzech Króli
- kaplica "ciemna"
Ciekawostki
Portal Zabytki Warmii i Mazur przytacza związaną ze świątynią legendę. W wieży kościelnej wedle przekazów miał zostać uwięziony jeden z Krzyżaków. Zmarł, ponieważ zamurowano go żywcem. Jego szczątki znajdowały się na wieży. Ręka nieszczęśnika była podobno widoczna dla przechadzających się w pobliżu kościoła. Okoliczni mieszkańcy bali się tego miejsca. Pewnego razu w miejscowej karczmie doszło do zakładu. Szynkarka lekkich obyczajów zgodziła się przynieść do karczmy szczątki zmarłego z kościoła. Zadanie wypełniła, za co wypłacono jej wcześniej ustaloną kwotę pieniędzy. Kobieta postanowiła odnieść szczątki na miejsce. Wówczas trup miał do niej przemówić. Zmarły powierzył jej zadanie do wykonania. Szynkarka została poproszona o modlitwę w intencji zmarłej zakonnicy, która nie mogła zaznać spokoju, ponieważ oddawała się pokucie w kościele. Uwięziony w wieży mężczyzna miał za życia skrzywdzić tę zakonnicę, dlatego aby uwolnić swą duszę, chciał uzyskać od zakonnicy przebaczenie poprzez modlitwę. Szynkarka spełniła prośbę. Trup zniknął z wieży, a szynkarka wkrótce po tym umarła. Musiała zginąć, ponieważ rozmawiała ze zmarłym. Zanim to jednak nastąpiło, nawróciła się i zaniechała cudzołóstwa.
Galeria zdjęć
-
Kościół św. Jana Chrzciciela w Ornecie, fot. Aleksandra Kapłon -
Kościół św. Jana Chrzciciela w Ornecie, fot. Aleksandra Kapłon -
Kościół św. Jana Chrzciciela w Ornecie, fot. Aleksandra Kapłon -
Kościół św. Jana Chrzciciela w Ornecie, fot. Aleksandra Kapłon -
fot. Aleksandra Kapłon -
fot. Aleksandra Kapłon -
fot. Aleksandra Kapłon
Bibliografia
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętego Jana Chrzciciela w Orneta [dostęp 26.08.2026]
Archidiecezja warmińska: parafia w Ornecie[20.08.2014]
mojemazury.pl[20.08.2014]
Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie[20.08.2014]
Deon.pl, wykaz parafii: Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie[20.08.2014]
zabytki.mazury.pl[20.08.2014]