Parafia pw. św. Jakuba w Butrynach
| Parafia pw. św. Jakuba w Butrynach | |
Kościół parafialny.
Fot.: © Mieczysław Wieliczko | |
| Siedziba | Butryny |
| Adres | Butryny 22, 11-032 Butryny |
| Data powołania | 1412 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Olsztynek |
| Kościół | Kościół pw. św. Jakuba Starszego Apostoła w Butrynach |
Parafia pw. św. Jakuba w Butrynach — rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Olsztynek należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się w Butrynach.
Historia parafii
Według wykazu archidiecezjalnego parafia powstała w 1412 r. Własny opis historyczny parafii wiąże tę datę z lokacją Butryn i zaznacza, że parafia prawdopodobnie już wtedy istniała. Według opisu historycznego na stronie parafii pierwszy kościół wymieniany w dokumentach z XIV wieku był konstrukcji drewnianej i spłonął w 1682 roku. Siedem lat później rozpoczęto budowę murowanej świątyni w stylu barokowym. Konsekracji nowego kościoła dokonał w 1724 roku biskup Jan Franciszek Kurdwanowski. Ta świątynia także spłonęła w czasie pożaru w 1886 roku i odbudowana została w latach 1887–1888 w stylu neogotyckim, z wykorzystaniem starych murów. Kościół jest budowlą salową na rzucie prostokąta z szerokim, płaskim ryzalitem w elewacji wschodniej. Ołtarz główny ma styl barokowy i pochodzi z 1681 roku. W bocznym ołtarzu znajduje się obraz z XVII wieku przedstawiający św. Antoniego z Dzieciątkiem. Obecny kształt kościoła uzyskano dopiero w 1934 roku, kiedy to ukończono budowę kościelnej wieży.
W okresie przynależności Warmii do Polski w kościele w Butrynach witano każdego nowego biskupa Warmii podczas uroczystego wjazdu do diecezji. Nowo mianowani biskupi przyjeżdżali starym traktem warszawskim, biegnącym przez pobliskie Bałdy. Na polach pod Bałdami powstała Aleja Biskupów z tablicami informacyjnymi, poświęconymi biskupom warmińskim. Zbudowano tam też symboliczne Wrota Warmii. Według opisu historycznego parafii od 2008 roku organizowano tam w pierwszą sobotę lipca uroczystość pn. Kiermas Warmiński, podczas której można m.in. obejrzeć rekonstrukcję historycznego wjazdu biskupa na Warmię. Do parafii należy kościół filialny pw. św. Józefa w Nowej Wsi, zakupiony od gminy ewangelicko-augsburskiej w roku 1978 jako wotum księży dla diecezji warmińskiej.
Filie parafii
- kościół filialny pw. św. Józefa w Nowej Wsi
Zobacz też
Bibliografia
Parafia w Butrynach, historia [dostęp 05.10.2026]
Portal turystyczny Olsztyna, Kościół św. Jakuba Apostoła w Butrynach [dostęp 05.10.2026]
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętego Jakuba Apostoła w Butryny [dostęp 26.08.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (do 1945 roku), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2003
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945-1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006
wm.pl, Butryny: Kościół św. Jakuba Starszego [02.10.2014]