Parafia pw. Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała w Olsztynie
| Parafia pw. Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała w Olsztynie | |
Kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski w Olsztynie, autor: Dawid Galus, źródło: Wikimedia Commons
| |
| Siedziba | Olsztyn |
| Adres | ul. Kromera 2A, 10-130 Olsztyn |
| Data powołania | 1 stycznia 2014 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Olsztyn Śródmieście |
| Kościół | kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski w Olsztynie |
| krolowapolski.eu | |
Parafia pw. Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała w Olsztynie — Rzymskokatolicka Parafia Wojskowo-Cywilna Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała, parafia w dekanacie Olsztyn Śródmieście, należąca do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny znajduje się przy ul. Kromera 2A w Olsztynie.


Historia parafii
Kamień pod budowę kościoła położono 4 maja 1913 roku. Powstał on jako ewangelicko-augsburski kościół garnizonowy Armii Cesarstwa Niemieckiego. Budowany był przez ówczesne władze pruskie według projektu Ludwika Dihma z Berlina. Budowla ma charakter trzynawowego kościoła neogotyckiego. Ołtarz główny autorstwa Hugona Buergera z Berlina wykonany jest z drewna. W ołtarzu umieszczono rzeźbę Wieczerzy Pańskiej. Nad ołtarzem znajduje się krucyfiks o wysokości ponad 2,5 m rzeźbiony w drewnie. Po II wojnie światowej dodano do ołtarza obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Prezbiterium ozdabiają neogotyckie malowidła apostołów wykonane w 1914 roku przez P. Asbacha z Berlina. Drewniane ołtarze boczne wykonane zostały po II wojnie światowej przez H. Bleniarza i J. Stojaka. Ołtarze posiadają duże obrazy: po lewej stronie Matki Boskiej Ostrobramskiej, po prawej św. Antoniego autorstwa Edwarda Grajewskiego z Gniezna. Organy zostały wybudowane przez firmę organmistrzowską Witteka z Elbląga w 1914 roku.[1]
Wobec rozrastającej się wspólnoty ewangelickiej świątynia na Starym Mieście okazała się niewystarczająca, stąd gmina ewangelicka zawarła umowę z władzami wojskowymi w sprawie wynajmowania dla niej kościoła garnizonowego. I tak do 1945 roku kościół służył ewangelikom – cywilnym i wojskowym. Historia opublikowana przez parafię przytacza relacje mieszkańców o odprawianiu w kościele również nabożeństw katolickich. W 1945 roku, kiedy Olsztyn znalazł się w granicach Polski, świątynię przeznaczono na katolicki kościół garnizonowy. Poświęcenia dokonał ówczesny administrator apostolski diecezji Teodor Bensch.
Wskutek reorganizacji wojska w 2009 roku powstała w Olsztynie parafia cywilno-wojskowa NMP Królowej Polski i Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. Od 1 stycznia 2014 roku parafia działała jako cywilna. Katalog Archidiecezji Warmińskiej ujmuje ją jako Rzymskokatolicką Parafię Wojskowo-Cywilną Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. [2]
Do parafii należy również Kaplica Jerozolimska pw. Krzyża Świętego, położona przy zbiegu ulic Grunwaldzkiej i Jagiełły. Jej istnienie poświadcza wizytacja z 1565 r. Kaplica służyła kultowi Męki Pańskiej; mimo wspólnej administracji ze szpitalem św. Jerzego nie pełniła funkcji kaplicy szpitalnej. We wnętrzu zachowała się późnogotycka grupa Ukrzyżowania z figurami Chrystusa i dwóch łotrów. Obok kaplicy stoi krzyż upamiętniający epidemię cholery, z datą 1886 na tablicy; według opisu Narodowego Instytutu Dziedzictwa przeniesiono go z alei Warszawskiej w 1975 r.[3]
Filie parafii
- Kaplica Jerozolimska pw. Krzyża Świętego w Olsztynie.
Zobacz też
Archidiecezja Warmińska [10.10.2014]
Kaplica Jerozolimska pw. Krzyża Świętego w Olsztynie, leksykonkultury.ceik.eu [10.10.2014]
Kościół zmienia właściciela. Garnizonowy przejęty przez miasto, olsztyn.wm.pl [21.09.2014]
Przypisy
- ↑ Historia kościoła garnizonowego w Olsztynie [dostęp 04.10.2026].
- ↑ Historia parafii: zmiany statusu w 2009 i 2014 r. [dostęp 04.10.2026].
- ↑ Joanna Piotrowska, Kaplica Jerozolimska, NID, 13.08.2014 [dostęp 04.10.2026].
Bibliografia
Archidiecezja Warmińska – Rzymskokatolicka Parafia Wojskowo-Cywilna Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała [dostęp 26.08.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999.
Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski i Świętych Archaniołów Michała, Rafała i Gabriela w Olsztynie [21.09.2014]