Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu
| Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu | |
| Siedziba | Reszel |
| Adres | ul. Słowackiego 9, 11-440 Reszel |
| Data powołania | 10.11.1337 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Reszel |
| kościół | Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła |
Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu – parafia rzymskokatolicka w Reszlu, w archidiecezji warmińskiej, dekanacie Reszel.[1] Według katalogu archidiecezji parafia powstała 10 listopada 1337 roku. Karta ewidencyjna zabytku wiąże tę datę z pierwszą zachowaną wzmianką o proboszczu Janie.[2]
Kościół parafialny
Kościół parafialny znajduje się przy ul. Słowackiego 7, po południowej stronie Starego Miasta, a adres parafii to ul. Słowackiego 9.[3][1] Przywilej lokacyjny miasta z 12 lipca 1337 roku przewidywał uposażenie parafii.[2]
Murowaną świątynię wzniesiono w drugiej połowie XIV wieku. Jej dokładne datowanie jest różnie ujmowane: Leksykon Kultury podaje okres po 1360 roku i pierwszą wzmiankę o tej budowli w 1402 roku,[4] opis NID – początek budowy około 1370 roku,[3] a opracowanie Medieval Heritage – prawdopodobnie około 1380–1390 roku lub nieco wcześniej.[5] Wraz z korpusem powstała dolna część wieży, a dalsze prace obejmowały zakrystię i kruchtę, datowane w opracowaniach na XV wiek.[4][5]
Leksykon Kultury wiąże uszkodzenia kościoła z pożarem w 1474 roku i podjęcie odbudowy w roku następnym, a opis NID podaje pożar w 1475 roku. W obu opracowaniach z tymi pracami wiązane są sklepienie gwiaździste i szczyt wschodni.[4][3] Opracowanie Medieval Heritage podaje w wątpliwość tę interpretację pożaru i zwraca uwagę na brak jej potwierdzenia w opisanej tam księdze rachunkowej.[5] Karta ewidencyjna z 2001 roku wymienia zapisy z lat 1475–1476 dotyczące zasklepienia kościoła oraz prace przy wieży w latach 1487–1503. Jej podwyższanie zakończono na przełomie XV i XVI wieku.[2][5]
Biskup Marcin Kromer 3 kwietnia 1580 roku konsekrował świątynię ku czci Najświętszej Maryi Panny oraz świętych Piotra i Pawła.[2]
W 1806 roku kościół ponownie ucierpiał w pożarze. Po odbudowie 31 maja 1817 roku konsekrował go biskup pomocniczy Andrzej Stanisław Hatten ku czci świętych Piotra, Pawła i Katarzyny.[2]
Kościół wybudowano w stylu gotyckim. Jest to obiekt halowy posiadający trzy nawy. Materiałem budowlanym była cegła. Świątynię wybudowano na planie prostokąta. Wieża mierzy 52 m, posiada osiem kondygnacji. Obok sklepienia gwieździstego kościół posiada także sklepienie krzyżowo-żebrowe. W 1471 r. wybudowano w kościele bibliotekę po wschodniej stronie świątyni. Józef Hohenzollern zapewnił środki na powstanie w XIX w. ołtarza głównego. Wśród zabytkowego wyposażenia znajdują się dwa kielichy – z 1693 roku i z XVIII wieku, rokokowe krzyże ołtarzowe, monstrancja z początku XVIII wieku oraz relikwiarze z pierwszej połowy XVIII wieku.[4]
Kościoły i kaplice związane z parafią
Do parafii należą kościół filialny św. Andrzeja Boboli w Gudnikach, kaplica filialna św. Jana Chrzciciela w Kominkach i kaplica filialna św. Anny w Robawach.[6] Msze odprawiane są w Gudnikach i Kominkach.[1]
Zobacz też
Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu
pl.wikipedia.org, parafie pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła[05.08.2014]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Karta parafii w katalogu Archidiecezji Warmińskiej [dostęp 06.10.2026].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Wiesława Chodkowska, Karta ewidencyjna kościoła parafialnego w Reszlu, 15.08.2001, nr 7902, pola 12–13 i wkładki nr 1–2 (PDF s. 2, 5, 7).
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Maurycy Domino, Kościół parafialny pw. św.św. Apostołów Piotra i Pawła, NID, 4.12.2014 [dostęp 06.10.2026].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu, Leksykon Kultury Warmii i Mazur [dostęp 06.10.2026].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Reszel – kościół św. Piotra i Pawła, Medieval Heritage [dostęp 06.10.2026].
- ↑ Porządek nabożeństw w parafii św. Piotra i Pawła w Reszlu, Reszel.pl, publikacja parafialna z 24.06.2022 [dostęp 06.10.2026].
Bibliografia
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu [dostęp 06.10.2026]
Archidiecezja Warmińska – karta archiwalna z 23.10.2017 [dostęp 06.10.2026]
pl.wikipedia.org, parafia pw. św. Apostołów Piotra i Pawła[05.08.2014]
reszel.pl[05.08.2014]