Parafia pw. Świętego Krzyża w Szestnie
| Parafia pw. Świętego Krzyża w Szestnie | |
Kościół pw. Świętego Krzyża w Szestnie, fot. Mieczysław Kalski
| |
| Siedziba | Szestno |
| Adres | Szestno 50, 11-700 Mrągowo |
| Data powołania | 1 lipca 1989 r. |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Archidiecezja | warmińska |
| Dekanat | Mrągowo |
| Kościół | kościół pw. Świętego Krzyża w Szestnie |
| Parafia Krzyża Świętego w Szestnie | |
Parafia pw. Świętego Krzyża w Szestnie — rzymskokatolicka parafia leżąca w dekanacie Mrągowo należącym do archidiecezji warmińskiej. Kościół parafialny pw. Świętego Krzyża znajduje się w Szestnie.



Historia parafii
Początki osadnictwa w Szestnie sięgają połowy XIV w., a przywilej lokacyjny wsi pochodzi z 1401 r. Według opracowania Instytutu Archeologii UW zawarte w nim uposażenie kościoła w cztery włóki wiązało się z powołaniem średniowiecznej parafii. Dochody z ziemi miały służyć budowie świątyni i utrzymaniu plebana. Jako fundator zakon krzyżacki miał prawo patronatu i przedstawiania kandydata na proboszcza. W okresie krzyżackim parafia należała do diecezji warmińskiej i archiprezbiteriatu reszelskiego.[1]
Przy kościele funkcjonowały szkoła i cmentarz parafialny. W okresie reformacji wspólnota przeszła na luteranizm. Według opracowania UW w 1529 r. odbyła się wizytacja, a pierwszym ewangelickim proboszczem był Stenzel. Artykuł historyczny w „Mrągowskich Studiach Humanistycznych” datuje początki gminy luterańskiej zarówno na 1529 r., jak i na 1531 r. Szestno było jedną z pierwszych parafii na Mazurach, które przyjęły luteranizm.[2][3] Po remoncie z końca XVI w. świątynię dotknęły pożary. Materiał UW podaje 1618 lub 1619 r., a artykuł w „Mrągowskich Studiach Humanistycznych” — dwa pożary w tych latach i odbudowę w 1620 r. Według opisu NID prace trwały do 1639 r.[1][2][4] Według artykułu historycznego w 1655 r. kościół splądrowali szwedzcy żołnierze generała Steinbocka.[2] W 1822 r. do wspólnoty w Szestnie przyłączono parafię w Bożem, po rozebraniu tamtejszego kościoła.[1]
Po II wojnie światowej świątynię użytkowali ewangelicy. Według materiału UW katolicy przejęli użytkowanie kościoła 9 października 1981 r., a dziesięcioletnią umowę najmu zawarto 6 czerwca 1986 r. W „Panoramie parafii” z 2011 r. ówczesny proboszcz mówił jednak o dzierżawie od 1980 r.[1][3] W kościele znajdują się srebrny relikwiarz wykonany w Wilnie, przekazany przez ks. Władysława Dudziaka z Mrągowa, oraz umieszczony obok w ramce za szkłem dokument watykański z 1862 r. dotyczący relikwii Krzyża Świętego. Według „Panoramy parafii” Dudziak w 1982 r. przekazał relikwie ks. Zdzisławowi Mazurowi, aby ofiarował je kościołowi w Szestnie.[3][5]
Parafię rzymskokatolicką pw. Świętego Krzyża erygowano 1 lipca 1989 r.[6] W 1996 r. parafia rozpoczęła wykup kościoła, z ratami rozłożonymi na trzydzieści lat.[1][3]
W archiwalnym opisie UW wymieniono cztery epitafia: dwie chorągwie żałobne z XVII i XVIII w., znajdujące się po obu stronach ołtarza; marmurową tablicę nagrobną Fabiana von Lehndorfa, zmarłego w 1650 r., w północnej ścianie; oraz zniszczoną tablicę kamienną w podłodze przed ołtarzem, datowaną przypuszczalnie na 1711 r. Opis wskazuje też tablice upamiętniające parafian poległych w wojnach napoleońskich, wojnie francusko-pruskiej i I wojnie światowej.[1]
Grupy działające na terenie parafii
W 2011 r. w parafii działały koło Caritas, wspólnota Żywego Różańca i ministranci.[3]
Zobacz też
Archidiecezja Warmińska
kościół pw. Świętego Krzyża w Szestnie
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Instytut Archeologii UW, Szestno – kościół (stanowisko V) oraz Dzieje Szestna i okolicy, archiwalna kopia z 27.01.2021 [dostęp 6.10.2026].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Jacek Cieczkiewicz, Alina Naruszewicz-Duchlińska, Nazwiska mieszkańców parafii Szestno (XV–XX w.), „Mrągowskie Studia Humanistyczne” 6–7, 2004/2005, część historyczna s. 34–36.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Krzysztof Kozłowski, Świątynia na raty. Panorama parafii pw. Świętego Krzyża w Szestnie, „Posłaniec Warmiński” 48/2011, 4.12.2011, s. VIII.
- ↑ NID, kościół ewangelicki w Szestnie, oprac. Marzena Zwierowicz, 7.12.2014.
- ↑ Informacja Turystyczna w Mrągowie, Szestno – Zabytki, Zamek i Kościół z Relikwiami [dostęp 6.10.2026].
- ↑ Archidiecezja Warmińska, Szestno. Parafia Świętego Krzyża [dostęp 6.10.2026].
Bibliografia
Archidiecezja Warmińska – Parafia Świętego Krzyża w Szestnie [dostęp 26.08.2026]
Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, red. Bronisław Magdziarz, Olsztyn 1999.
Katalog duchowieństwa katolickiego diecezji warmińskiej (1945–1992), Andrzej Kopiczko, Olsztyn 2006.
Szestno – kościół (stanowisko V), Instytut Archeologii UW [2.11.2014]
Szestno,pl.wikipedia.org [2.11.2014]